Định lượng thao túng

DIỄM HƯƠNG

Thứ sáu, 29/12/2017 - 07:34 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Vụ làm giá cổ phiếu (CP) SPI diễn ra từ cuối năm 2015 đến giữa năm 2016 đã bị cơ quan quản lý xử phạt thích đáng với tổng số tiền nộp phạt lên đến gần 9,9 tỷ đồng. Thông tin này được ví như hồi chuông cảnh tỉnh sau khi thị trường chứng khoán (TTCK) đã có một năm 2017 cực kỳ sôi động.

Và cũng cần nhớ rằng, kể từ ngày 1-1-2018, thao túng CK với khoản thu lợi bất chính hơn 500 triệu đồng cũng sẽ bị xử lý hình sự.

Nhìn lại TTCK trong cả năm 2017, đã có rất nhiều CP khởi sắc, bắt nguồn từ nền tảng kinh doanh vững chắc, tốc độ tăng trưởng cao, nhưng bên cạnh đó cũng có những CP tăng với sự nghi ngờ có yếu tố thao túng giá. Những CP kiểu này đã đưa nhà đầu tư (NĐT) vào “ván bài bịp” mà ở đó gần như cầm chắc phần thua. Vì vậy, từ vụ việc làm giá SPI và bị xử phạt kỷ lục, có thể thấy hoạt động thao túng đã bị giáng một đòn rất đau, kèm theo đó là một số hệ quả.

Thứ nhất, những vụ thao túng CP, đặc biệt tại những CP nhỏ, giá vài nghìn đồng, rồi tăng giá vài chục phiên sẽ được giảm thiểu. Sở thích thử vận may hay thích đánh bạc của NĐT tại những CP này sẽ phải thay đổi, dòng tiền nóng từ đó được “nắn” để chảy vào những CP có chất lượng tốt hơn. Dù yếu tố đầu cơ là một phần không thể thiếu của TTCK, tuy nhiên những ai đầu cơ ở đây cần có sự chọn lọc kỹ lưỡng, chấp nhận rủi ro ở mức độ nhất định thay vì bị các kịch bản thao túng dẫn dắt. Một hệ quả rất rõ là những CP bị đẩy giá, thổi giá trong thời gian tới sẽ phải trở về giá trị thật, dòng tiền thao túng (nếu có) cũng sẽ phải tính đến chuyện rút lui nếu không muốn có những trường hợp như SPI tiếp theo.

Thứ hai, các kịch bản thao túng hiện tại sẽ phải thay đổi và tìm những cách thức mới để thích nghi. Giai đoạn 2009-2012, các “đội lái” sau thời gian gây nhiễu loạn TT và bị xử lý, lại xuất hiện những kiểu “đánh” mới như việc làm thanh khoản tại SPI.

Vậy sau khi SPI bị bắt bài, vẫn có thể có những chiêu trò khác xuất hiện?

Tất nhiên, càng ngày, các cơ quan quản lý cũng sẽ càng bám sát TT hơn, nhưng ở đây chính các NĐT cũng phải có ý thức trong việc nhận biết rủi ro thay vì chạy theo kiểu đầu tư chụp giật, thiếu chiều sâu. Có một thực tế là dường như NĐT rất liều lĩnh khi đặt lệnh vào những CP kiểu như SPI, dù có thể biết được những rủi ro chực chờ. Tuy nhiên, khi CP đầu cơ lao dốc, gặp vấn đề thì lại quay sang oán trách phía doanh nghiệp, rồi môi giới tư vấn kém, thậm chí cả cơ quan quản lý.

Thứ ba, nói đến chuyện làm giá CP, thoạt nhìn, nhiều người nghĩ rằng mức độ ảnh hưởng chỉ đơn thuần chỉ dừng ở phía các NĐT, cổ đông, nhưng thực tế không như vậy. Lấy một thí dụ đơn giản, CP A và CP B có nền tảng cơ bản giống nhau, nhưng CP A bị đầu cơ, lũng đoạn và giá tăng chót vót, lúc này những cổ đông của B có thể đặt câu hỏi, thậm chí chất vấn gay gắt với phía doanh nghiệp vì sao lại có tình trạng CP như vậy. Ở vào thế của B dù có hiểu chuyện, cũng rất khó để trả lời. Như vậy, khi cơ quan quản lý xử lý những hành vi thao túng cũng chính là để tạo dựng niềm tin cho NĐT, cho doanh nghiệp niêm yết vào một mặt bằng giá, chất lượng phù hợp TT.