Kỳ vọng luồng gió mới

ĐĂNG QUANG

Thứ ba, 02/01/2018 - 07:56 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của LI MIN

Nhật Bản vừa có động thái khẳng định “ưu tiên Trung Đông” qua chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Taro Kono tới khu vực này trong những ngày cuối cùng năm 2017. Với chính sách trung lập và uy tín với các nước trong khu vực, Nhật Bản được kỳ vọng mang “luồng gió mới” cho tiến trình hòa bình Trung Đông.

Nhật Bản không phải cái tên đối tác mới ở Trung Đông. Chuyến công du Trung Đông lần này là chuyến thăm thứ hai của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản chỉ trong vòng một tháng qua, và cũng là chuyến thăm thứ ba của ông Taro Kono tới khu vực kể từ khi nhậm chức. Điều này cho thấy tính chất quan trọng và thân thiết trong quan hệ giữa Tokyo với các đối tác ở Trung Đông. Chuyến ngoại giao con thoi kéo dài sáu ngày của ông Taro Kono tới Israel, Palestine, Jordan, Oman và Thổ Nhĩ Kỳ một lần nữa khẳng định Tokyo ủng hộ thúc đẩy và sẵn sàng hỗ trợ, đóng vai trò tích cực trong tiến trình hòa bình giữa Israel và Palestine.

Trước thềm chuyến thăm, Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã khẳng định Tokyo đang tìm kiếm và sẽ đóng vai trò tích cực hướng tới đạt được giải pháp hai nhà nước, để Israel và Palestine cùng tồn tại hòa bình. Nhật Bản cũng kêu gọi hai bên xây dựng lòng tin chung, kiềm chế tối đa, tránh các hành động ảnh hưởng tiêu cực những nỗ lực nhằm khôi phục hòa đàm, cũng như xúc tiến các hoạt động đối thoại tiến tới giải pháp hai nhà nước.

Chuyến thăm Trung Đông của Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản diễn ra vào thời điểm tình hình khu vực trở nên căng thẳng hơn sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, trong khi Quốc hội Iran thông qua nghị quyết công nhận thành phố này là thủ đô của Palestine. Dù là đồng minh của Mỹ, Nhật Bản vẫn là một trong 128 nước thành viên LHQ bỏ phiếu ủng hộ Nghị quyết của Đại hội đồng LHQ lên án quyết định của Mỹ về quy chế Jerusalem. Là thành viên cấp cao đầu tiên của chính phủ một trong các cường quốc thế giới thăm Jerusalem sau quyết định gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ, ông Taro Kono một lần nữa khẳng định lập trường rõ ràng của Tokyo ủng hộ hoà đàm giữa Israel và Palestine, trên cơ sở “giải pháp hai nhà nước”. Chuyến thăm của Bộ trưởng Taro Kono cũng được xem như động thái phản đối của Tokyo đối với quyết định của nhà lãnh đạo đồng minh Mỹ.

Tại các cuộc gặp lần lượt hai nhà lãnh đạo Israel và Palestine, Bộ trưởng Taro Kono nêu rõ quan điểm lâu nay của Tokyo là tình trạng thành phố cổ Jerusalem phải được giải quyết và quyết định thông qua đàm phán giữa các bên liên quan. Tokyo khẳng định không chuyển Đại sứ quán Nhật Bản ở Israel tới Jerusalem. Tại thành phố Jericho ở Bờ Tây, Bộ trưởng Taro Kono cũng công bố kế hoạch nâng cấp một khu công nghiệp chế biến, dự án được xem là trung tâm kế hoạch phát triển chung mang tên “Hành lang châu Á hòa bình và thịnh vượng” với sự tham gia của Palestine, Israel, Jordan và Nhật Bản. Dự án này nhằm thúc đẩy sự độc lập của nền kinh tế Palestine thông qua hợp tác khu vực toàn diện, thúc đẩy sự tin tưởng hơn giữa các quốc gia trong khu vực. Sáng kiến của Nhật Bản được xem là một nỗ lực nhằm đưa các bên xích lại gần nhau hơn thông qua các dự án kinh tế.

Ngoài Jerusalem và khu Bờ Tây, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản cũng tới các nước ở khu vực là Jordan, Oman và Thổ Nhĩ Kỳ - những đối tác tiềm năng trong dự án lớn hơn, đó là chiến lược ngoại giao mới của Tokyo về “một khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương mở và tự do”. Trong chiến lược Tầm nhìn đến năm 2030, Tokyo chú trọng tăng cường hợp tác với các nước Trung Đông trong nhiều lĩnh vực, trong đó có cam kết hợp tác chính trị - an ninh, thúc đẩy đối thoại chiến lược giữa Nhật Bản với khu vực này.

Nhật Bản hầu như không có hiện diện quân sự ở các nước Arab, trừ việc tham gia cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), nhưng đã rút hoàn toàn lực lượng hồi đầu năm 2010; hoặc gửi tàu khu trục tham gia sứ mệnh chống cướp biển ở Somalia. Với chính sách trung lập trong các vấn đề Arab - Trung Đông, không can thiệp quân sự, chỉ ưu tiên hợp tác kinh tế và phát triển, Nhật Bản ngày càng củng cố và nâng cao vị thế tại khu vực, trở thành một đối tác tin cậy của các nước Arab ở Trung Đông.