Tranh luận về bảo vệ người tố cáo và mở rộng hình thức tố cáo

Thứ Năm, 24/05/2018, 04:43:52
 Font Size:     |        Print
 

Đại biểu Võ Đình Tín phát biểu tại hội trường.

NDĐT – Sáng 24-5, tại hội trường, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận về dự án Luật Tố cáo (sửa đổi). Nhiều nội dung liên quan đến việc bảo vệ người tố cáo và bổ sung hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại đã được đại biểu Quốc hội đề cập đến.

Quốc hội đã nghe Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Tố cáo (sửa đổi).

Bảo vệ người tố cáo

Đây là nội dung được nhiều đại biểu đề cập trong buổi thảo luận sáng nay, mặc dù Dự thảo Luật đã có nhiều thay đổi so với trước đây. Đại biểu Vương Văn Sáng, Lào Cai cho rằng, dự thảo quy định phạm vi bảo vệ là chưa đầy đủ, đề nghị bổ sung bảo vệ của người tố cáo là người thân rất quan trọng. Ông cũng nêu ra rằng dự thảo nêu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ còn chung chung chưa rõ cơ quan có trách nhiệm, cơ quan phối hợp bảo vệ, do đó sẽ khó khăn trong việc khai thác các phương pháp bảo vệ. Đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét và bổ sung cụ thể, cấp độ an toàn của đơn vị nào phải chịu trách nhiệm bảo vệ, thời gian bảo vệ để bảo đảm an toàn cho người cung cấp thông tin tố cáo, cần làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, cơ sở nơi người tố cáo đang công tác và sinh sống.

Đại biểu Võ Đình Tín, Đác Nông cho rằng, quy định của dự thảo luật về việc bảo vệ người tố cáo đã có một bước phát triển lớn so với các quy định trước đây, đã làm rõ thẩm quyền, trình tự, thủ tục và các biện pháp bảo vệ người tố cáo, đây chính là cơ sở pháp lý quan trọng để tạo niềm tin và sự bảo đảm để người tố cáo yên tâm thực hiện quyền tố cáo của mình, góp phần vào việc đấu tranh các hành vi vi phạm pháp luật, phòng chống tham nhũng.

Tuy nhiên để nâng cao tính khả thi của các quy định này, đại biểu đề nghị bổ sung quy định làm rõ thế nào là “tính có căn cứ” để yêu cầu bảo vệ, và cơ quan có thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ. Hiểu như thế nào là “có căn cứ”, vì quy định này chưa định lượng được ở mức độ nào, những hành vi nào là “có căn cứ”, từ đó dễ dẫn đến hai tình huống: xác định việc tố cáo chưa thật sự gây nguy hại đến sức khỏe, tài sản, uy tín, danh dự của người tố cáo và người thân, nhưng khi được yêu cầu, người có thẩm quyền lại quyết định áp dụng các biện pháp bảo vệ. Đại biểu cho rằng, trường hợp này gây tốn kém và dẫn đến tình huống không hay về mặt tâm lý xã hội.

Trường hợp thứ hai mà đại biểu Võ Đình Tín đề cập là tình huống thật sự cần thiết phải bảo vệ người tố cáo, nhưng do chủ quan, người có thẩm quyền chưa kịp áp dụng các biện pháp bảo vệ dẫn đến việc bảo vệ không đạt yêu cầu.

Đại biểu đề nghị rà soát, bổ sung các căn cứ, đồng thời đưa ra các tiêu chí về các căn cứ này để Luật ban hành được đồng bộ, thống nhất, khả thi.

Mở rộng hay không mở rộng hình thức tố cáo

Vấn đề mở rộng hình thức tố cáo cũng được nhiều đại biểu đưa ra góp ý, tranh luận trong buổi thảo luận. Luật hiện hành quy định hai hình thức tố cáo hiện nay là bằng đơn và bằng lời nói trực tiếp tại cơ quan tiếp nhận tố cáo. Hầu hết các đại biểu đều cho rằng việc mở rộng hình thức tố cáo gồm thư điện tử, điện thoại, fax… dễ dẫn đến tình trạng tố cáo sai sự thật, vu khống, gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín… của người bị tố cáo.

Đại biểu Võ Đình Tín, Đác Nông cho rằng, việc sử dụng mạng xã hội thuận tiện cho người dân trong việc tố cáo, nhưng dễ dẫn đến tố cáo tràn lan, sai sự thật và trái pháp luật. Ông Võ Đình Tín phân tích: “Trong quan hệ tố cáo và giải quyết tố cáo luôn cần các chủ thể là người tố cáo, người bị tố cáo, người giải quyết tố cáo…, nếu tố cáo qua mạng xã hội, điện thoại thì khó xác định được người tố cáo, dễ tạo ra tình trạng lợi dụng để vu khống”. Vì vậy, ông đề nghị không mở rộng hình thức tố cáo trong dự thảo.

Chung ý kiến này, đại biểu Lê Thị Yến, Phú Thọ cho rằng, cần cân nhắc kỹ lưỡng việc mở rộng này bởi một số lý do như tố cáo qua fax, thư điện tử, điện thoại đòi hỏi cán bộ xử lý phải đáp ứng được một mức độ nhất định về tin học, nhưng trong thực tế nhiều cán bộ ở vùng sâu vùng xa, miền núi chưa thể đáp ứng được. Thứ hai, mở rộng hình thức tố cáo cũng phải đồng thời với mở rộng hình thức tiếp nhận tố cáo, nhưng dự thảo Luật lại chưa có phương án cụ thể về vấn đề này.

Đại biểu Bùi Huyền Mai, Hà Nội nêu thêm một lý do nữa, là khi tiếp nhận thông tin tố cáo, người tiếp nhận vẫn vẫn phải yêu cầu người tố cáo viết bằng văn bản và ký tên, như vậy lại quay về hình thức ban đầu.

Chung ý kiến này, đại biểu Hồ Thị Cẩm Đào, Sóc Trăng cho rằng, việc mở rộng hình thức tố cáo cũng khiến các cơ quan chức năng phải có thẩm quyền xác minh nội dung tố cáo qua phương tiện điện tử, mạng xã hội, rất tốn kém và cần nhân lực.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (ảnh trên) lại không đồng tình với các ý kiến này. Ông cho rằng, Luật phòng chống tham nhũng năm 2005 đã chấp nhận hình thức này, tại sao bây giờ chúng ta lại không chấp nhận. Hình thức này đã được quy định trong Luật phòng chống tham nhũng như thế, mà công cuộc phòng chống tham nhũng của chúng ta vãn còn gặp rất nhiều khó khăn. “Tôi cho rằng đây là phận sự của cơ quan nhà nước, không phải thấy khó khăn là chúng ta không làm” – ông Nguyễn Hữu Cầu nhấn mạnh.

Trước đó, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Tố cáo (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, qua thảo luận, kết quả lấy phiếu xin ý kiến đại biểu Quốc hội tại kỳ họp trước có hai loại ý kiến về hình thức tố cáo.

Trong đó, ý kiến thứ nhất đề nghị mở rộng hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại... Bởi vì, hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin đã trở nên phổ biến trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội và trong quản lý nhà nước.

Tuy nhiên, cũng có một số ý kiến đề nghị chỉ quy định hai hình thức tố cáo như Luật hiện hành là tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp hoặc chỉ nên bổ sung hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử.

Dự thảo Luật đang được thể hiện theo loại ý kiến thứ nhất là bổ sung hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại.

NHÓM PHÓNG VIÊN

Chia sẻ