Đời sống - Tin chung - NHÂN DÂN ĐIỆN TỬ

Sớm ổn định cuộc sống cho người dân tại khu tái định cư A Lua và K'la

Cập nhật lúc 01:10, Thứ năm, 23/02/2012 (GMT+7)

Trường THCS xã Dang, ở khu tái định cư K'la có nguy cơ sạt lở xuống lòng hồ thủy điện A Vương.

Khu tái định cư A Lua thuộc huyện miền núi Tây Giang (Quảng Nam), sau hơn tám năm xây dựng, nhà ở của học sinh nội trú, nhà công vụ UBND xã và nhiều nhà dân vẫn bỏ hoang. Nguyên nhân là khi chuyển đến nơi ở mới, nhiều hộ bà con dân tộc Cà Tu không có đất canh tác và công tác xây dựng cơ sở hạ tầng, chăm lo đời sống cho bà con còn nhiều bất cập...

Khu tái định cư hai thôn A Lua và K’la, có 115 hộ đồng bào dân tộc Ca Tu, với hơn 500 nhân khẩu, thuộc xã Dang, do Ban Quản lý Dự án thủy điện 3 và UBND huyện Hiên (cũ) đầu tư, khảo sát xây dựng di dân vùng lòng hồ Nhà máy thủy điện A Vương từ năm 2005. Qua chiếc cầu treo vượt lòng hồ, một cảnh tượng bất ngờ trước mắt chúng tôi là các em học sinh và thầy giáo Trường THCS xã Dang đang sinh hoạt trên khoảnh sân trường nhỏ, chỉ cách bờ vực lòng hồ thủy điện chưa đến... ba mét, kèm theo một vệt nứt sâu chạy dài, có khả năng sân trường sẽ đổ sập xuống lòng hồ bất cứ lúc nào. Làm việc với chúng tôi trong trụ sở UBND xã, phần nhà còn lại cách bờ vực lòng hồ chỉ... một mét! Ðồng chí Vũ Như Trạng, Bí thư Ðảng ủy xã, lo lắng: "Người dân hai thôn A Lua, K’la rời bỏ quê cha, đất tổ, nhà cửa, ruộng vườn màu mỡ, nhường đất để tích nước lòng hồ thủy điện A Vương. Gần tám năm nay, ở khu tái định cư đời sống bà con gặp rất nhiều khó khăn vì không có đất sản xuất. Không biết vì sao, khu tái định cư lại bố trí ngay trong lòng hồ thủy điện, lưng dựa vào vách núi dựng đứng, phía trước là lòng hồ thủy điện sâu thẳm, không có đất sản xuất lúa nước. Ðể sinh sống, bà con chỉ biết lên núi phát rẫy làm nương. Nhưng diện tích đất núi dốc cao, khô cằn, năng suất rất thấp, làm không đủ ăn, quanh năm thiếu lương thực, tỷ lệ hộ nghèo hơn 80,16% số dân. Ðiều lo lắng nữa là, khu tái định cư nằm sát lòng hồ thủy điện, nhà ở của gần 90 em học sinh nội trú Trường THCS xã, năm 2009 bị đổ sập hoàn toàn xuống lòng hồ, rất may là không thiệt hại về người. Năm 2011 lại bị sạt lở tiếp. Do không có mặt bằng, hiện nay xã dựng lại ngôi nhà bằng tôn, bố trí cho học sinh ở tạm, nhà chỉ cách vực bờ hồ thủy điện khoảng 3 m. Ngoài ra, do ảnh hưởng bão số 9 năm 2011, nhà công vụ để cán bộ xã trực bão lũ cũng đổ ập xuống lòng hồ, may mắn không xảy ra thiệt hại về người".

Bên ngôi nhà sàn bỏ hoang, ông Hốih Lút, thôn A Lua, cho biết: "Ðất sạt lở gần đến nhà mình rồi, nhà sẽ sập thôi, mình không dám ở. Cầu thang gỗ cũng hư rồi, không lên xuống nhà được. Mình phải đi làm nhà khác ở tạm. Vừa rồi, xã có cấp 2.400.000 đồng để mua tôn và đinh làm nhà tạm. Nhà đông con, có chín người, nên khó khăn lắm. Bỏ ruộng vườn, mình nghe cán bộ nói, về nơi tái định cư mới tốt hơn chỗ ở cũ, ai ngờ cực như vậy. Bây giờ ruộng, vườn chìm dưới lòng hồ cả rồi".

Ðang phơi mấy nong lúa rẫy hiếm hoi của gia đình, thấy chúng tôi, chị Hốih Thị Liếu, ở thôn K’la, kể: "Ở đây không có ruộng nước, hằng ngày làm rẫy phải đi xa, leo dốc, leo núi mất hai giờ mới tới nơi. Làm lúa rẫy do đá lẫn nhiều trong đất, sản xuất bấp bênh, có mùa thu hoạch không có hạt lúa. Nhà không có đất vườn, nên bà con chăn nuôi không được, muốn nuôi bò phải thả rông". Ði sâu vào hai thôn, chúng tôi chứng kiến nhiều ngôi nhà bị bỏ hoang, do sợ sạt lở. Phần lớn nhà ở khu tái định cư A Lua và K’la làm kiểu nhà sàn, cột bê-tông, tường xây, lợp tôn. Cầu thang được thiết kế theo kiểu nhà sàn truyền thống nằm ngoài trời, nhưng làm bằng gỗ tạp, phơi nắng, dầm mưa, cho nên hầu hết nhanh chóng bị hư hỏng. Các công trình phụ, nhà vệ sinh xuống cấp không sử dụng được. Hệ thống nước tự chảy, do bà con sử dụng không biết quản lý, giữ gìn, tu sửa cho nên nhiều nơi không có nước sinh hoạt.

Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện Tây Giang cho biết: "Xuất phát từ bức xúc của người dân không có đất sản xuất và trụ sở làm việc của UBND xã, trường học, trạm y tế, nhà cửa người dân có nguy cơ bị sạt lở. Lãnh đạo huyện Tây Giang có dự án di dời khu tái định cư của hai thôn A Lua và K’la về nơi ở mới. Huyện đã quy hoạch, san ủi mặt bằng rộng để bố trí cho người dân làm nhà hơn 10 ha, khai hoang, cải tạo đất để sản xuất lúa nước bậc thang hơn năm ha, làm đường giao thông, xây dựng đường ống dẫn nước về để sản xuất. Kinh phí dự trù lồng ghép các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu của Chính phủ, khối lượng đã làm gần 100 tỷ đồng. Kinh phí di dời dân khu tái định cư huyện đang gặp khó khăn. Tây Giang là huyện miền núi nghèo, cho nên đến nay, số tiền triển khai dự án nói trên, huyện vẫn đang nợ các nhà thầu thi công. Nếu không có sự quan tâm hỗ trợ kịp thời của tỉnh, các cơ quan liên quan, huyện không thể di dời dân khu tái định cư A Lua về nơi an toàn trước mùa mưa bão năm nay ".

Bài và ảnh: THANH LỘC