Ông Phan Sào Nam, Chủ tịch VTC Online kiêm Chủ tịch, Giám đốc VTC chi nhánh TP Hồ Chí Minh nhận định trong cuộc trao đổi cuối năm.

- Năm qua là một năm khó khăn chung của nền kinh tế, nhưng dường như ngành công nghệ internet không bị ảnh hưởng nhiều lắm, thưa ông?

- Đúng vậy, các chỉ số của internet không hề đi xuống, mà xét về tổng thể thì đều tăng trưởng. Từ tháng 10 năm ngoái đến tháng 10 năm nay, số người dùng internet tăng trưởng 32%. Toàn Việt Nam có 30,5 triệu người dùng internet. Ở những tỉnh thành lớn, internet có sự tràn ngập. Người dùng tập trung ở giới trẻ từ 35 tuổi đổ xuống (71%). Lực lượng lao động học sinh, sinh viên chiếm phần lớn trong nền kinh tế mới. Đây là một tiềm năng lớn cho sự phát triển.

- Đấy là những chỉ số chung, còn về hạ tầng, theo ông, liệu đã có sự sẵn sàng cho một sức bật mới?

- Công nghệ 3G tạo nên sự thay đổi lớn. Các dịch vụ 3G của nhà mạng di động đã tạo nên một hạ tầng sẵn sàng, đi đâu cũng dùng được. Hạ tầng phát triển mở ra khá nhiều cơ hội cho những DN trong ngành công nghiệp nội dung số. Thanh toán hầu hết đã sẵn sàng. Thanh toán bằng thẻ không phải là cái mới, nhưng quan trọng là đã tạo được thói quen cho người dùng. Năm 2011 cũng có hàng loạt các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mua theo nhóm như Vndoan, Mua chung, Nhóm mua…. Từ con số 0 mà hiện giờ doanh thu của họ đã 50-60 tỷ đồng/tháng. Sự thành công của họ chứng tỏ người dùng đã chấp nhận. Đây là một điều này quan trọng. Mua sắm trên mạng đã sẵn sàng, tạo nên sự sáng sủa trong ngành internet.

Tổng hợp tất cả các yếu tố, từ hạ tầng mạng lưới, thanh toán, thói quen sử dụng… thì cơ hội cho ngành công nghệ nội dung số là rất lớn. Doanh nghiêp Việt Nam nào nắm được cơ hội này sẽ bắt được đúng nhịp sóng.

- Nói vậy có nghĩa là sẽ có một nhịp sóng mới trong lĩnh vực công nghệ internet? Liệu nhịp sóng này sẽ tập trung vào mũi nhọn nào, thưa ông?

- Theo các chuyên gia CNTT, thương mại điện tử và internet di động sẽ là hai mũi nhọn tập trung trong công nghiệp nội dung số tại Việt Nam. Thương mại điện tử nhiều năm đã phát triển nhưng mới ở mức cầm chừng, phát triển mang tính đề dẫn, bước đệm để hoàn thiện dần các công cụ cho thương mại điện tử như công cụ thanh toán điện tử, bảo đảm các gian hàng qua mạng, liên kết với hệ thống ngân hàng. Việc Việt Nam kết nối được với ebay và paypal, những website và công cụ thanh toán hàng đầu của thế giới hiện nay, hứa hẹn những bước phát triển bùng nổ. Năm 2012 sẽ là thời điểm chín muồi cho thương mại điện tử.

- Có nghĩa là các doanh nghiệp phải hành động ngay bây giờ để bắt kịp nhịp sóng này?

- Theo chu kỳ của sự phát triển, năm nay và năm sau là hai thời điểm tương đối quan trọng cho một chu kỳ mới và có hàng loạt các yếu tố thúc đẩy sự phát triển, các doanh nghiệp phải nắm bắt được chu kỳ làn sóng này để phát triển. Cũng giống như cách đây 5 năm, các doanh nghiệp như Vinagame, VTC, FPT đã bắt được đúng nhịp sóng và trở thành top 3 trong lĩnh vực công nghệ nội dung số. Với nhịp sóng mới này, liệu top 3 có bắt kịp để lướt lên tiếp không hay để doanh nghiệp khác vượt qua là điều quan trọng.

- Để có thể bắt kịp nhịp sóng, theo ông, các doanh nghiệp cần phải làm gì?

- Để có thể tiếp cận được “nơi con sóng bắt đầu”, doanh nghiệp cần phải có tư duy khác và cách làm khác. Tức là không nên “tái phát minh ra cái bánh xe” mà nên sử dụng sự khác biệt của mình để đi theo xu hướng chung của xã hội. Thứ hai là phải sử dụng tri thức và nguồn lực của cộng đồng, mình có thể thuê những chuyên gia có kinh nghiệm của nước ngoài, kêu gọi vốn đầu tư của các nhà đầu tư trong và ngoài nước để cùng sáng tạo ra các sản phẩm mà mình là người nắm giữ bản quyền.

- Có nghĩa là các doanh nghiệp không nên đứng đơn độc mà nên hợp tác với nhau?

- Chính xác. Hạ tầng hiện nay có tính toàn cầu dựa trên nền tảng internet nói chung, vì vậy, các doanh nghiệp Việt Nam muốn cạnh tranh được với quốc tế, chỉ có cách là hợp tác cùng nhau, cộng sinh với nhau, để tạo ra những sản phẩm thực sự có ích cho người dùng. Muốn làm được chuyên nghiệp, doanh nghiệp cần phải có vốn lớn, cần có sự tham gia của các nhà đầu tư. Đồng thời, các doanh nghiệp trong những ngành mang tính hỗ trợ, nên hợp tác với nhau để cùng cộng sinh, thay vì hoạt động manh mún, mỗi doanh nghiệp làm một cái nhỏ nhỏ không ai dùng được.

- Đối với VTC Online, ông đang làm gì để đón nhịp sóng này?

- Năm 2011, VTC Online đã phát triển mảng dịch vụ nội dung số với ba hướng chính: Lĩnh vực giải trí với việc sản xuất game Việt. Lĩnh vực giáo dục phát triển cổng giáo dục trực tuyến và tập trung vào thi các chứng chỉ tiếng Anh và tin học trực tuyến. Hướng ra toàn cầu bằng việc phân phối các sản phẩm nội dung số ra thị trường nước ngoài. Đây là năm chuẩn bị cho một năm đang hứa hẹn rất nhiều thay đổi trong lĩnh vực CNTT của Việt Nam.

- Theo ông, liệu cuộc sống của con người có thay đổi nhiều trong thời gian tới dưới tác động của công nghệ?nf

- Chúng ta đã chứng kiến internet thay đổi cuộc sống như thế nào, và tiếp theo sẽ là di động. Các thiết bị di động thế hệ mới như điện thoại thông minh hay máy tính bảng đang đóng vai trò then chốt của việc đổ bộ nội dung từ internet xuống mobile. Rất rõ ràng, nó đang thay đổi từng giờ thói quen làm việc, giao tiếp và giải trí của mọi thành phần trong xã hội, từ check email, giao tiếp qua mạng xã hội, đọc tin tức, nghe nhạc, xem phim hay chơi game. Không những thế, di động đang từng bước thay đổi bộ mặt của truyền thông khi nó có thể vừa tiêu thụ vừa tạo ra nội dung. Với khả năng tương tác mạnh mẽ, sự tham gia của khán giả từ mobile hay internet có thể đóng góp nội dung cũng như quyết định sự sống còn của các chương trình truyền hình, truyền thông tương tác.

- Xin cảm ơn ông!