Từ Quả bóng vàng đến Ngài Tổng thống

Thứ Bảy, 13/01/2018, 12:43:28
 Font Size:     |        Print
 

“Thưa phu nhân, xin nói với chồng bà rằng thế giới bóng đá tự hào về ông ấy. Ông ấy là một tấm gương sáng về sự bền gan vững chí, về lòng dũng cảm và quyết tâm” - Tổng thống Ghana, Dankwa Akufo-Addo đã nói như thế, ngày 6-1, với vợ của người vừa trở thành tân tổng thống đất nước Liberia mười ngày trước đó, để trở thành ngôi sao bóng đá quốc tế duy nhất trong lịch sử tiến xa đến thế khi chuyển sang hoạt động chính trị: George Weah.

Chiến thắng được tiên liệu

Có một câu chuyện vui sẽ còn gắn liền với cuộc đời cũng như sự nghiệp chính trị của George Weah. Hạ tuần tháng 10-2017, Arsene Wenger - HLV đương nhiệm của CLB Arsenal (Anh), người phát hiện ra tài năng và đưa Weah sang châu Âu chơi bóng 30 năm trước (tại CLB AS Monaco, Pháp) - gửi lời chúc mừng người học trò cũ thắng cử.

Lúc ấy, cuộc bầu cử ở Liberia mới kết thúc vòng 1, và George mới chỉ được đánh giá là “nhiều khả năng giành chiến thắng cuối cùng”, khi dẫn đầu với tỷ lệ ủng hộ 39%. Wenger đã khiến không ít tờ báo thể thao không chuyên sâu về chính trị quốc tế nhầm lẫn theo mình. Song, sau khi mọi chuyện được đính chính, những người yêu mến hai thầy trò vẫn hy vọng rằng họ có thể “sửa sai” bằng một buổi lễ “khải hoàn” đích thực.

Và hai tháng sau, George Weah đắc cử, vượt qua đương kim phó tổng thống Joseph Boakai. Ngày 5-1, ông chính thức gửi lời mời người thầy cũ tới dự lễ nhậm chức của mình (sẽ diễn ra cuối tháng này). Một kết cục đẹp đẽ đúng như dự liệu.

Vàng son ngày cũ

Gõ nhanh một câu lệnh tìm kiếm, ai cũng có thể biết ngay được rằng đó là cầu thủ quốc tịch châu Phi đầu tiên được trao Quả bóng vàng châu Âu (1995, năm ông kết thúc mùa giải trong tư cách là Vua phá lưới Champions League, dưới màu áo AC Milan). Ðó cũng là người ba lần nhận danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi (1989, 1994, 1995).

Có điều, vì sao ông chạm tới được những ánh hào quang ấy, và cảm xúc mà ông để lại trên hành trình chinh phục những ngôi vị ấy, thì lại là ký ức đã khá dày bụi bặm. Sức mạnh hoang dã khi còn chơi cho AS Monaco. Sự tinh tế bắt đầu được trau chuốt lúc chuyển sang Paris Saint Germain. Và độ bùng nổ của một kẻ chinh phục đích thực, khi tới AC Milan, để lấy chỗ của tiền đạo lừng danh Jean Pierre Papin, đồng thời khỏa lấp khoảng trống mà Marco Van Basten huyền thoại để lại… Ðó là cả một chặng đường tự hoàn thiện không mệt mỏi, để vươn lên và để “lột xác”, để tự xây dựng cho mình một chỗ đứng vĩnh cửu trong lịch sử bóng đá. Không phải bất cứ “viên ngọc thô” nào cũng hoàn tất được hành trình đó.

Sẽ không cổ động viên nào của AC Milan ngày ấy quên được cách George Weah đi bóng qua bảy cầu thủ của CLB Hellas Verona, qua suốt chiều dọc sân và ghi một bàn thắng “để đời” làm cả khán đài phát cuồng (tháng 9-1996). Cũng như họ sẽ nhớ đến việc “anh” (vâng, với những người hâm mộ kỳ cựu này thì George Weah vẫn nên gắn liền với đại từ nhân xưng ấy) đấm vỡ mũi một hậu vệ đội bạn (Jorge Costa của CLB Porto, Bồ Ðào Nha) bởi những lời lẽ phân biệt chủng tộc.

Sau này, những trung phong lẫy lừng đến từ châu Phi khác như Samuel Eto’o (Cameroon) hay Didier Drogba (Bờ Biển Ngà) có thể nổi tiếng hơn và giàu có hơn Weah, cũng tham gia hoạt động xã hội nhiều như ông, nhưng chưa ai đạt được những gì Weah đã được thừa nhận, trên sân cỏ.

Hơn cả một tượng đài

Và ngoài sân cỏ, đến lúc này, cũng vậy. Thậm chí, kể cả những cầu thủ vĩ đại nhất và giàu sức ảnh hưởng nhất, chưa có bất cứ ai sau khi từ giã sân cỏ, lại có thể trở thành “Ngài Tổng thống”.

Châu Phi xơ xác, thực ra, vẫn luôn là “đất dụng võ” cho các danh thủ bóng đá đau đáu nỗi tha thiết xây dựng cố hương. Họ vẫn thường trở về từ châu Âu, cố gắng tạo dựng những giá trị cho mảnh đất chôn rau cắt rốn của mình. Eto’o không phải là người duy nhất kiến thiết học viện bóng đá, để mở ra một con đường tiến thân cho những đứa trẻ nghèo. Drogba thậm chí đã góp tay chấm dứt một cuộc nội chiến, và hàn gắn cả dân tộc.

Nhưng trước họ, George Weah đã thực hiện tất cả những điều đó. Còn thi đấu, ông đã là đại sứ của UNICEF, đã đứng ra quyên góp để xây bệnh viện tại quê nhà trong binh lửa. Kết thúc sự nghiệp, ông bỏ tiền túi tài trợ đội tuyển quốc gia Liberia, khi nền kinh tế đất nước ấy hoàn toàn kiệt quệ sau cả thập kỷ nội chiến. Ông lựa chọn, một lựa chọn dứt khoát: “Tôi sẽ không theo nghiệp huấn luyện. Tôi muốn giúp đất nước mình theo cách khác. Tôi muốn gỡ súng khỏi tay những đứa trẻ mà tôi nhìn thấy, để đưa chúng tới trường”. Như niềm tự hào của ông bây giờ, khi hồi tưởng lại, rất nhiều trong số đó “nay đã trở thành bác sĩ hay luật sư”.

Sinh ra trong nghèo khổ, lớn lên ở khu ổ chuột, phải làm bất cứ điều gì để có tiền nuôi thân, trước khi tận hưởng niềm đam mê chơi bóng cuối mỗi ngày, George Weah hiểu giá trị của những điều cụ thể nhất, nhỏ nhặt nhất, đối với mỗi thân phận vất vưởng bên hè phố. Hơn thế, tuổi thơ khốn khó trở thành một thứ động lực vô giá, để Weah không bao giờ tự thỏa mãn với bản thân.

Ông từng phải ngậm đắng nuốt cay, khi trình độ học vấn hạn chế của mình luôn bị mang ra châm chọc (nhất là sau khi thất bại sát nút trong cuộc bầu cử năm 2005, với 40,5% số phiếu bầu, trước người về sau nhận Nobel Hòa bình năm 2011 - nữ Tổng thống Elen Johnsson Sirleaf). Khi mới bước chân vào chính trường Liberia, ông là một “kẻ ngoài rìa” đúng nghĩa, một người xa lạ đối với giới tinh hoa.

Song, ông không thiếu niềm kiêu hãnh, một niềm kiêu hãnh cũng thẳng thắn, bộc trực đến “cục mịch”, như cú đấm năm nào tung vào kẻ xúc phạm mình: “Họ được giáo dục tốt. Họ có học vấn. Họ có kinh nghiệm. Họ lãnh đạo đất nước này hàng trăm năm. Và chẳng làm được gì nhiều”.

Và hiện tại, “Vua George” - như cách những người yêu mến ông gọi - không còn là chính mình của 12 năm trước nữa. Ông, cũng như trong quãng thời gian từ những đội bóng quê nhà tới đỉnh cao ở AC Milan, vẫn không ngừng tự “vượt ngưỡng”. Là thượng nghị sĩ, là thành viên sáng lập Ðảng Dân chủ Liberia, nắm trong tay tấm bằng Thạc sĩ quản trị đại học Dervy (Mỹ), George Weah đã chuẩn bị đủ hành trang, cho một lần “dốc bóng băng lên” mới, trên sân cỏ cuộc đời.

Lúc này, trên vai ông đã lại là bao nhiêu hy vọng. Những hy vọng đổi thay của cả quốc gia, chứ không chỉ còn là khát khao chiến thắng từ các khán đài. Quả bóng vàng năm xưa đã yên vị trên một kệ tủ. Chủ nhân của nó giờ đang hướng đến những điều khác, cao rộng gấp ngàn lần.

THIÊN THƯ