Nghiên cứu khoa học khắc phục hậu quả chất độc da cam/đi-ô-xin ở Việt Nam
Thứ hai, 12/05/2014 - 04:08 AM (GMT+7)
[+] Cỡ chữ: Mặc định
Các lực lượng chức năng xử lý đất nhiễm đi-ô-xin tại khu vực sân bay Ðà Nẵng. Ảnh: HẢI CHÂU

Theo GS, TS Nguyễn Văn Nguyên, nguyên Phó Giám đốc Học viện Quân y, Bộ Quốc phòng, Phó Chủ tịch Hội đồng tư vấn Khoa học Ban Chỉ đạo Quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam thì đã đến lúc cần thiết và đủ điều kiện khả thi để xây dựng giải pháp tổng thể khắc phục hậu quả chất độc da cam/đi-ô-xin mang tính chất quốc gia. Trên cơ sở đánh giá đầy đủ các yếu tố về sự tồn lưu, lan tỏa, con đường phơi nhiễm đi-ô-xin xâm nhập từ môi trường vào cơ thể, dự báo tác động để xác định quy mô, tiến độ, phân công trách nhiệm và bảo đảm kinh phí cho các giải pháp. Trong đó, việc chỉ đạo, quyết tâm của Ðảng và Chính phủ là yếu tố quyết định nhất.

Ngay sau khi chiến tranh kết thúc, tháng 10-1980, Chính phủ đã thành lập Ủy ban đặc biệt điều tra hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam (UB10-80), do Giáo sư, bác sĩ Hoàng Ðình Cầu làm chủ tịch. Sau gần 20 năm hoạt động, kết quả điều tra của UB10-80 đã khẳng định tác hại của chất độc da cam/đi-ô-xin là vô cùng trầm trọng, để lại hậu quả nặng nề và lâu dài đối với con người, thiên nhiên và môi trường Việt Nam. Ngày 1-3-1999, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 33/1999/QÐ-TTg thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. Trong đó, công tác nghiên cứu khoa học được đặc biệt chú trọng. Từ năm 2000 đến 2010 đã có 30 đề tài cấp nhà nước được triển khai thực hiện trên ba lĩnh vực chủ yếu, nhóm đề tài về y tế: mười đề tài; nhóm đề tài về môi trường: 13 đề tài; nhóm đề tài về chính sách xã hội: bảy đề tài. Ngoài các đề tài nghiên cứu, các dự án khảo sát điều tra đánh giá mức độ ô nhiễm chất độc da cam/đi-ô-xin tại các vùng bị phun rải nhiều trong chiến tranh, tại các căn cứ quân sự cũ, nơi tập kết, lưu giữ, pha chế, đổ thải chất diệt cỏ cũng được triển khai đồng bộ ở các bộ, ngành, địa phương đạt được kết quả rất cơ bản.

Nhóm các đề tài y tế tập trung nghiên cứu điều tra thực trạng cơ cấu bệnh tật nạn nhân chất độc da cam, đề xuất các giải pháp giảm nhẹ tác hại của các đối tượng bị phơi nhiễm và con cháu của họ. Nhiều đề tài có giá trị là bằng chứng khoa học về tác hại của chất độc da cam/đi-ô-xin đối với con người ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có sức thuyết phục cao do tiếp cận sử dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại nhờ các tiến bộ khoa học về trang thiết bị chuyên ngành cập nhật, đạt chuẩn quốc tế như: trong lĩnh vực nghiên cứu tác động di truyền, miễn dịch, phân tích, đánh giá sinh hóa, huyết học và tồn lưu chất độc da cam/đi-ô-xin trong các mẫu sinh phẩm trên các đối tượng phơi nhiễm có nguy cơ cao hoặc trong động, thực vật khu vực ô nhiễm.

Nhóm các đề tài môi trường đã khẳng định sự tồn lưu, tác hại của chất độc da cam lên môi trường, sinh thái và con người tại các vùng bị phun rải nhiều trong chiến tranh và đặc biệt là sự tồn tại các vùng ô nhiễm nặng được gọi là "vùng nóng". Một số đề tài nghiên cứu triển khai các phương pháp phân tích, khảo sát, đánh giá, lựa chọn công nghệ xử lý đất, trầm tích ô nhiễm chất độc da cam/đi-ô-xin. Kết quả bước đầu đã được triển khai ứng dụng xử lý các khu ô nhiễm nặng, hạn chế, giảm tác hại lan tỏa trong khu vực. Nhóm các đề tài này cũng đã góp phần tích cực tập trung phát triển tiềm lực nghiên cứu trong lĩnh vực làm cơ sở hợp tác quốc tế về khoa học. Trong những năm gần đây, các nhà khoa học Việt Nam đã có những công bố các công trình nghiên cứu thu hút được sự quan tâm của các nhà khoa học tại các Hội nghị Dioxin Quốc tế thường niên.

Nhóm các đề tài chính sách xã hội đã góp phần cập nhật, tư vấn, tham mưu khắc phục các khó khăn, bất cập trong việc đề ra và giải quyết các chế độ chính sách đối với nạn nhân chất độc da cam. Một số nghiên cứu liên quan đến công tác quản lý nhà nước, bảo tồn lưu giữ bằng chứng, tư liệu phục vụ nghiên cứu và đấu tranh đòi công lý cho nạn nhân cũng đạt kết quả quan trọng, đóng góp tích cực trong phát triển năng lực quản lý, tạo sự thống nhất cao từ trung ương tới địa phương cũng như các bộ, ngành.

Tuy nhiên, so với yêu cầu và tính đặc thù trong lĩnh vực, hoạt động nghiên cứu khoa học khắc phục hậu quả chất độc da cam/đi-ô-xin trong thời gian qua chưa tương xứng nhiệm vụ đặt ra. Trước mắt, việc tăng cường hoạt động nghiên cứu khoa học theo Quyết định số 651/2012/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Kế hoạch hành động khắc phục cơ bản hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam đến năm 2015, định hướng đến năm 2020" là đóng góp quan trọng vào sự thành công trong khắc phục hậu quả của chất độc da cam/đi-ô-xin để lại sau chiến tranh.

NGUYỄN VĂN RINH (Chủ tịch VAVA)

Đọc nhiều nhất
Đọc nhiều nhất
|
Phản hồi nhiều nhất
Phản hồi nhiều nhất