Bộ luật Dân sự phải là Bộ luật của nền kinh tế thị trường
Thứ bảy, 22/06/2013 - 04:31 PM (GMT+7)
[+] Cỡ chữ: Mặc định
Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ phát biểu tại Hội nghị.

NDĐT -Sáng 22-6, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết thi hành Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2005. Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo hội nghị.

Hệ thống văn bản hướng dẫn còn nhiều “tầng lớp”

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đinh Trung Tụng, BLDS năm 2005 đã đánh dấu bước phát triển mới, khẳng định một diện mạo mới không chỉ của pháp luật dân sự mà của cả hệ thống pháp luật Việt Nam. BLDS đã cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp về các quyền tự do, bình đẳng và tài sản cá nhân, tổ chức và có cơ chế bảo đảm, bảo vệ thích hợp; chế độ sở hữu, quy định các hình thức sở hữu, các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu….

BLDS cũng đã hoàn thiện thêm một bước các quy định về quyền của các chủ thể đối với tài sản của người khác, trong đó có quyền sử dụng đất; đề cao nguyên tắc tự do hợp đồng, bảo đảm quyền kinh doanh của các chủ thể; bảo đảm an toàn pháp lý cho các chủ thể tham gia vào các quan hệ dân sự.

Trên cơ sở tôn trọng quyền tự do giao dịch, Nhà nước đã từng bước hạn chế sự can thiệp của cơ quan công quyền vào quá trình hình thành, tồn tại và phát triển của các quan hệ giao dịch dân sự, bảo đảm các quan hệ dân sự này được hình thành một cách dễ dàng, phát triển ổn định.

Qua tám năm thi hành BLDS, hệ thống cơ quan quản lý, đăng ký hộ tịch được kiện toàn từ trung ương đến địa phương, công tác công chứng, chứng thực đăng ký tài sản và giao dịch cũng được phát triển cả về lượng và chất.

Mặc dù vụ việc tranh chấp dân sự ngày càng tăng về số lượng và phức tạp về tính chất nhưng ngành tòa án về cơ bản vẫn giải quyết hiệu quả, chất lượng, việc giải quyết các vụ việc dân sự ở cấp sơ thẩm, phúc thẩm luôn đạt được tỷ lệ cao.

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, BLDS năm 2005 còn tồn tại nhiều hạn chế. BLDS và hệ thống văn bản luật trong hệ thống luật tư còn chưa thể hiện đầy đủ các yêu cầu đối với hệ thống pháp luật của nhà nước pháp quyền về tính ổn định, khái quát, hệ thống, dự báo và minh bạch. Hệ thống văn bản hướng dẫn còn nhiều “tầng lớp”, “cấp độ” khác nhau. Một số quy định hướng dẫn không phản ánh kịp thời yêu cầu của thực tiễn.

BLDS chưa thể hiện được đầy đủ yêu cầu là nền tảng pháp lý cơ bản của hệ thống luật tư, thiếu vắng những quan điểm lý luận có tính hệ thống về việc phân định quyền tài sản theo nguyên lý vật quyền và trái quyền. Quy định về chủ thể, giao dịch, đại diện, tài sản và quyền sở hữu, nghĩa vụ và hợp đồng, thừa kế còn có những quy định khó áp dụng trong thực tiễn….

Hạn chế thấp nhất sự can thiệp của Nhà nước vào giao dịch dân sự

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, những bất cập hiện nay của BLDS năm 2005 đã ảnh hưởng đến hiệu quả của văn bản quan trọng này nói riêng và pháp luật dân sự nói chung, làm cản trở quá trình phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế của đất nước. Do đó, việc sửa đổi, bổ sung BLDS năm 2005 là hết sức cần thiết.

Các đại biểu tập trung làm rõ ba vấn đề đó là đánh giá toàn diện việc thi hành BLDS 2005; xác định mục tiêu, định hướng sửa đổi; chú trọng tính kế thừa những yếu tố mang bản sắc dân tộc Việt Nam, phát huy những truyền thống tốt đẹp vốn có, kết hợp hài hòa với pháp luật quốc tế, hiện đại.

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, việc chuẩn bị sửa đổi, bổ sung Bộ Luật này nằm trong bối cảnh Hiến pháp 1992 cũng đang được tích cực chuẩn bị sửa đổi theo hướng lần đầu tiên đưa vào đạo luật gốc những quy định bảo vệ quyền con người, quyền công dân và cách thức thực hiện.

Do đó, việc sửa đổi lần này phải thể hiện được hai quan điểm rất quan trọng. Thứ nhất, Bộ luật phải thực sự trở thành nền tảng pháp lý của hệ thống pháp luật điều chỉnh các quan hệ có chủ thể bình đẳng, tự thỏa thuận, tự định đoạt và tự chịu trách nhiệm.

Thứ hai, Bộ luật phải thực sự trở thành Bộ luật của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, tạo được cú hích đáng kể cho sự phát triển của các quan hệ thị trường, thúc đẩy sự chủ động sáng tạo của các chủ thể tham gia các hoạt động giao lưu dân sự, hạn chế thấp nhất sự can thiệp hành chính của Nhà nước vào giao lưu dân sự.

 

HƯƠNG NGUYÊN

Đọc nhiều nhất
Đọc nhiều nhất
|
Phản hồi nhiều nhất
Phản hồi nhiều nhất