Khai thác đá làm thủy điện đảo lộn cuộc sống người dân
Thứ bảy, 15/06/2013 - 03:52 PM (GMT+7)
[+] Cỡ chữ: Mặc định
Các hộ dân bức xúc trước việc các trạm nghiền đá của Chi nhánh Sông Đà 3.02 và Sông Đà 6.05 gây ô nhiễm môi trường, tiếng ồn.

NDĐT - Từ đầu năm 2013 đến nay, cuộc sống của người dân thôn 5, xã Đác Sin (huyện Đác R’lấp, tỉnh Đác Nông) bị đảo lộn do ảnh hưởng tiếng ồn và bụi đá từ trạm nghiền đá của các đơn vị thi công Nhà máy thủy điện Đồng Nai 5.

Đặc biệt, bụi đá từ các trạm nghiền đá đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân và làm giảm năng suất các loại cây trồng xung quanh khu vực trạm nghiền, thế nhưng đến nay các cấp, các ngành tỉnh Đác Nông cũng như Ban quản lý Dự án Nhà máy thủy điện Đồng Nai 5 (DANMTĐ) chưa có biện pháp khắc phục, gây bức xúc trong nhân dân.

Người dân bức xúc

Để đến được khu vực trạm nghiền đá của các đơn vị thuộc Công ty cổ phần Sông Đà 3 và Sông Đà 6, chúng tôi phải nhờ người dân địa phương dẫn đường từ trung tâm xã Đác Sin vào.

Khi còn cách xa, chúng tôi đã nghe tiếng động lớn phát ra từ các trạm nghiền đá, nhưng khi vừa đến nơi, lúc này khoảng 9 giờ sáng, các trạm đều ngừng hoạt động. Thấy chúng tôi thắc mắc, anh Lĩnh, người dân địa phương cho biết: “Không chỉ riêng hôm nay mà mỗi khi biết có nhà báo hay đoàn kiểm tra vào tìm hiểu, họ đều cho các trạm nghiền đá ngừng hoạt động. Nhưng sau khi các đoàn về, các trạm nghiền đá này tiếp tục hoạt động từ sáng sớm chiều tối mỗi ngày, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng”.

Gia đình anh Vũ Văn An ở thôn 5, xã Đác Sin có vườn cà-phê với diện tích một héc ta nằm sát trạm nghiền đá, chỉ cách khoảng 80m. Anh An bức xúc: “Gia đình tôi sinh sống ở đây từ năm 1997 đến nay, đang yên ổn nhưng từ khi các trạm nghiền đá này đi vào hoạt động từ đầu năm 2013 đến nay mọi sinh hoạt trong gia đình đều bị đảo lộn. Hàng ngày, khi các trạm nghiền đá hoạt động, mọi đồ vật trong nhà đều rung lắc và tiếng ồn ầm ầm từ sáng sớm đến chiều tối khiến cho mọi người không thể nghỉ ngơi được, đặc biệt là các cháu không học bài được. Bụi đá từ các trạm này bay mù mịt, không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mọi người mà vườn cà-phê nằm sát trạm nghiền đá cũng giảm năng suất, thậm chí nhiều cây không đậu được trái nào do bụi đá bám dày đặc”.

Trong số các hộ dân này, gia đình bà Hoàng Thị Hợi là khổ nhất. Ngôi nhà của bà nằm ngay bên cạnh bãi tập kết đá đã nghiền rộng đến vài héc ta. Cả ngày lẫn đêm có hàng trăm chuyến xe tải trọng lượng lớn vận chuyển đá ra vào bãi đá khiến cho tiếng ồn và bụi bặm không bao giờ ngớt.

Bà Hợi than vãn: “Gia đình tôi thuộc diện hộ nghèo, chỉ làm được năm sào cà-phê trong vườn nhà. Những năm trước đây, khi chưa có bãi tập kết đá này vườn cà-phê cho thu hoạch đủ để nuôi hai đứa con ăn học. Nhưng kể từ mùa khô năm nay do ảnh hưởng của bụi đá nên vườn cà-phê phát triển kém và trái cũng rất ít. Đầu năm nay, tôi được Chi nhánh Ngân hàng chính sách-xã hội huyện Đác R’lấp cho vay 30 triệu đồng về đầu tư chăm sóc vườn cà-phê, nhưng vì bụi bám quá nhiều khiến vườn cà-phê còi cọc, không có quả. Chúng tôi biết lấy gì nuôi con ăn học và trả nợ ngân hàng đây?”.

Do ảnh hưởng bụi đá và tiếng ồn, các con bà Hợi cũng không học hành được, học lực ngày càng giảm sút, nhưng không biết kêu ai.

Các hộ dân trong thôn đã nhiều lần đến phản ánh với các đơn vị quản lý các trạm nghiền đá này là Chi nhánh Sông Đà 3.02 thuộc Công ty cổ phần Sông Đà 3 và Chi nhánh Sông Đà 6.05 thuộc Công ty cổ phần Sông Đà 6, nhưng đều nhận được câu trả lời: Việc khai thác đá đã được tỉnh cấp phép, không ảnh hưởng gì đến môi trường và đời sống của người dân.

Quá bức xúc, người dân nhiều lần kéo nhau vào các trạm nghiền đá cản trở, yêu cầu ngừng hoạt động khi chưa có biện pháp xử lý môi trường, gây rối loạn an ninh trật tự tại địa phương.

Phớt lờ sự chỉ đạo của địa phương?

Phó chủ tịch UBND xã Đác Sin Hoàng Thị Quyên thừa nhận: “Tôi đã nhiều lần trực tiếp vào kiểm tra các trạm nghiền đá và nhà dân, việc người dân bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn, tiếng động lắc và bụi đá là có thật. Đặc biệt, trong những ngày nắng nóng vừa qua do ảnh hưởng bụi đá nên không khí trong khu vực trạm nghiền hết sức ngột ngạt. UBND xã đã nhiều lần kiến nghị lên UBND huyện Đác R’lấp và Ban Quản lý DANMTĐ Đồng Nai 5 có biện pháp xử lý tình trạng gây ô nhiễm môi trường do các trạm nghiền đá gây ra. Thời gian qua, các ngành chức năng của huyện và tỉnh đã nhiều lần vào kiểm tra, nhưng có xử lý hay không và như thế nào thì xã không được biết”.

Tình trạng ô nhiễm môi trường tại trạm nghiền đá này cũng được Ban Quản lý DANMTĐ Đồng Nai 5 thừa nhận. Tại Văn bản số 64/KT-ĐN5 ngày 7-3-2013 của Ban Quản lý DANMTĐ Đồng Nai 5-VINACOMIN ghi rõ: Qua kiểm tra việc thực hiện của nhà thầu, Ban quản lý dự án nhận thấy đơn vị Sông Đà 3.02 và Sông Đà 6.05 vẫn chưa thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường. Cụ thể, nhà thầu có bố trí xe tưới nước tại khu vực trạm nghiền, tuy nhiên lượng nước tưới cho mỗi lượt còn hạn chế và lượt tưới trong ngày còn ít, do đó nồng độ bụi tại khu trạm nghiền còn rất cao và chưa thực hiện các biện pháp giảm thiểu tiếng ồn khu vực trạm nghiền. Công tác bảo vệ môi trường chưa tốt của nhà thầu làm ảnh hưởng trực tiếp đến các hộ dân xung quanh khu vực trạm nghiền, vì vậy các hộ dân ngày thường xuyên cản trở việc vận hành các trạm nghiền.

Bên cạnh đó, nội dung Công văn số 06/CV-TNMT ngày 15-3-2013 của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đác R’lấp trả lời kiến nghị của các hộ dân ở thôn 5, xã Đác Sin cho thấy: Kết qủa kiểm tra có hai dàn máy nghiền đá với công suất 350 tấn/giờ và đơn vị thi công đã lắp đặt 11 béc phun sương tại các đầu xả của băng tải, lắp đặt hệ thống chắn bụi nằm sát bờ rào của hộ dân. Khoảng cách từ trạm nghiền đá đến hai hộ dân gần nhất khoảng 100m và giáp với ranh các vườn cà-phê, cao su, điều của người dân.

Ngày 23-1-2012, Trung tâm quan trắc Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đác Nông cũng đã có kết quả kiểm nghiệm đo chất lượng không khí, độ ồn tại trạm nghiền đá thôn 5, xã Đác Sin. Tuy nhiên, kết quả phân tích mẫu không khí của Trung tâm lại không nêu rõ vị trí và thời điểm lấy mẫu, có bao nhiêu máy đang hoạt động và công suất của máy.

Kết quả phiếu kiểm nghiệm này đối chiếu với quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường và đối chiếu với QCVN 26:2010/BTNMT thì kết quả phân tích về độ ồn là vượt tiêu chuẩn cho phép.

Căn cứ Quyết định số 3733/2002/QĐ-BYT ngày 10-10-2002 của Bộ Y tế về việc ban hành 21 tiêu chuẩn vệ sinh lao động, năm nguyên tắc và bảy thông số vệ sinh lao động, thì khoảng cách với hộ dân là 500m đối với sản xuất vật liệu xây dựng (đá, cát, sỏi), trong khi đó khoảng cách trạm nghiền đá của Chi nhánh Sông Đà 3.02 và Sông Đà 6.05 nằm trong khu vực dân sinh sống và chỉ cách hộ dân gần nhất chỉ là 100m là không phù hợp.

Ngoài ra, hệ thống đường nội bộ không được tưới nước thường xuyên làm bụi phát tán, đồng thời hệ thống phun sương tại các vị trí đầu xả của băng tải vận hành không tốt, có một số béc phun bị hư hỏng. Trong quá trình thực hiện việc chế biến đá Chi nhánh Sông Đà 3.02 và Sông Đà 6.05 không tuân thủ và chấp hành theo đúng quy định của báo cáo đánh giá tác động môi trường như không tưới nước đường nội bộ, hệ thống phun sương tự động tại các băng tua và họng nghiền không hoạt động thường xuyên làm bụi phát tán…

Từ kết quả kiểm tra đó, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đác R’lấp yêu cầu Ban Quản lý DANMTĐ Đồng Nai 5 chỉ đạo các đơn vị thi công là Công ty cổ phần Sông Đà 3 và Sông Đà 6 tạm ngừng việc chế biến đá để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường tại trạm nghiền đá; thuê đơn vị tư vấn có chức năng đo lại mẩu không khí, độ ồn theo QCVN19:2009/BTNMT; QCVN26:1010/BTNMT; Quyết định số 3733/2002/QĐ-BYT và lập báo cáo tại khu vực trạm nghiền đá... Nếu không khắc phục được tình trạng ô nhiễm môi trường thì Ban Quản lý DANMTĐ Đồng Nai 5 phối hợp với các cơ quan có liên quan và chính quyền địa phương lập phương án di dời hỗ trợ cho các hộ dân sống xung quanh khu vực trạm nghiền đá hoặc phải di dời trạm nghiền đá ra khỏi khu vực.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay Ban Quản lý DANMTĐ Đồng Nai 5 và các đơn vị thi công thuộc Công ty Cổ phần Sông Đà 3 và Sông Đà 6 vẫn phớt lờ sự chỉ đạo của các ngành chức năng và chính quyền địa phương, tiếp tục để các trạm nghiền đá hoạt động gây ảnh hưởng cuộc sống người dân địa phương.


Nhiều cây cà phê không có quả vì bụi đá.


Một nhà dân ở thôn 5, xã Đác Sin, huyện Đác R’lấp nằm sát ngay hàng rào của các trạm nghiền đá.


Trạm nghiền đá của Chi nhánh Sông Đà 3.02 thuộc Công ty cổ phần Sông Đà 3 nằm trên địa bàn thôn 5, xã Đác Sin, huyện Đác R’lấp gây ô nhiễm môi trường.


Nhà bà Hoàng Thị Hợi, ở thôn 5, xã Đác Sin, huyện Đác R’lấp nằm ngay bên cạnh bãi tập kết đá của các trạm nghiền đá.

NGUYỄN HOÀI BÃO