Cẩn trọng khi vay tiền nhanh qua điện thoại

Thứ Năm, 07/06/2018, 14:37:16
 Font Size:     |        Print
 

Khách hàng làm thủ tục vay vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương tín (Sacombank).
Thời gian gần đây, mô hình cho vay ngân hàng P2P (Peer to Peer Lending) - sử dụng công nghệ thông tin kết nối người có vốn và người cần vốn mà không cần qua ngân hàng (NH) có chiều hướng nở rộ tại TP Hồ Chí Minh.

Theo đó, giới sinh viên, tiểu thương truyền nhau cách vay vốn không cần thế chấp, không cần gặp mặt, chỉ trong vòng một giờ đồng hồ sẽ được giải ngân. Võ Thị Thu Hằng (20 tuổi, sinh viên năm 2 tại một trường đại học ở TP Hồ Chí Minh), cho biết: “Đây là hình thức cho vay nhanh qua điện thoại, chỉ cần tải ứng dụng về máy là sử dụng thôi. Giấy tờ, hồ sơ đăng ký vay đều làm trực tuyến hết, tiền thì chuyển qua NH nên rất tiện lợi”. Được biết, đây là hình thức vay P2P mới du nhập vào Việt Nam nhưng đã thu hút một lượng lớn người tham gia. Hiện có hàng chục trang điện tử như: tima.vn, doctordong.vn, huydong.com, canvaytien.info, SHA, Mobivi… hoạt động rầm rộ. Các đơn vị này có vai trò trung gian, thông qua công nghệ thông tin để làm cầu nối giữa người cho vay (nhà đầu tư) và người cần vay. Toàn bộ quá trình đăng ký, thẩm định, cho vay… đều trực tuyến và thời gian hoàn tất (từ lúc duyệt hồ sơ đến giải ngân) chỉ trong khoảng thời gian rất ngắn.

Trên các trang điện tử này, có đầy đủ những dịch vụ của các NH như vay cầm cố tài sản, vay tín chấp theo lương, vay theo hộ khẩu, vay theo hóa đơn điện nước, vay trả góp theo ngày, vay theo đăng ký xe máy, cầm giấy đăng ký ô-tô, cầm ô-tô, vay mua ô-tô trả góp... Phổ biến nhất là những khoản vay từ 1 đến 30 triệu đồng trong thời gian 30 ngày, nếu hết hạn mà vẫn chưa trả được thì phải nộp phạt để được gia hạn thêm. Liên hệ với trang điện tử Tima.vn, nhân viên yêu cầu gửi qua Zalo hoặc Facebook gồm bản chụp chứng minh nhân dân, giấy đăng ký xe, thẻ sinh viên… Lãi suất phải trả cho công ty là 18%/năm (1,5%/tháng) chưa bao gồm phí tư vấn.

Tuy nhiên, thực tế thì lãi suất không dừng ở mức đó. Bà Lê Thị Nhanh (45 tuổi, ngụ huyện Hóc Môn) bày tỏ, bà muốn mở cơ sở trồng nấm nhưng do không vay được vốn ở ngân hàng nên đã tìm đến hình thức P2P. “Sau khi tìm hiểu, tôi lo mình không kham nổi lãi nên bỏ luôn ý định kinh doanh. Nhiều trang điện tử giới thiệu mức hỗ trợ cho tôi lên đến 200 triệu đồng trong thời gian 3 năm. Lãi suất được công bố trên trang điện tử từ mức 16 đến 25%/năm. Tuy nhiên, tôi phải chịu thêm các loại phí liên quan khác như phí thẩm định hồ sơ, phí vay lần đầu tiên, phí trả chậm… Cộng tất cả các phí liên quan thì lãi suất phổ biến từ 30 đến 35%/năm. Mức này theo tôi là quá cao, chẳng khác gì tín dụng đen” - bà Lê Thị Nhanh ngao ngán.

Theo tìm hiểu, hầu hết các công ty hoạt động dạng P2P ngoài việc giới thiệu ứng dụng cùng với quy trình vay - cho vay, chứ thông tin về các công ty kết nối tài chính cho vay tiền qua mạng rất ít. Đa số trên các trang điện tử cho vay đều có ghi thông tin hoạt động theo giấy phép đăng ký kinh doanh của Sở Kế hoạch và Đầu tư. Theo quy định hiện hành, chỉ các tổ chức tín dụng mới được phép huy động và cho vay vốn. Theo luật sư Nguyễn Minh Tâm (Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh), do tính pháp lý của các công ty này vẫn chưa được xác định, cho nên công ty cho vay P2P hiện nay hoạt động dưới hình thức tư vấn tài chính là chủ yếu. Nếu hoạt động tư vấn tài chính và chưa được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cấp phép hoạt động huy động vốn và cho vay, các công ty này không được phép huy động và cho vay rộng rãi như các NH.

Các doanh nghiệp chỉ huy động vốn khi cần chứ không phải huy động mỗi ngày. Vốn huy động dùng để thực hiện các dự án kinh doanh, không phải để cho vay như một định chế tài chính trung gian, các công ty này cũng không thể xem là định chế tài chính trung gian. Bởi các định chế tài chính trung gian phải chịu sự điều chỉnh của cơ quan quản lý nhà nước như NHNN, Ủy ban Chứng khoán nhà nước hoặc Bộ Tài chính. Trong khi đó, các công ty này lại chỉ chịu sự điều chỉnh của nơi cấp phép là Sở Kế hoạch và Đầu tư. Chuyên gia tài chính ngân hàng TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, các công ty này không phải là tổ chức tín dụng để chịu sự quản lý của NHNN, nhưng bản chất hình thức hoạt động của các công ty này có nơi là huy động và cho vay, có nơi là môi giới về tiền tệ thì lại chịu sự quản lý của NHNN. “Các doanh nghiệp làm trung gian kết nối chỉ cần đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp, không giữ tiền, không tham gia quá trình giải ngân thì không vi phạm quy định về lĩnh vực cho vay tài chính. Hoạt động này mang lại lợi ích khi tạo kết nối cho hai bên có nhu cầu gặp nhau. Tuy nhiên, rủi ro cho người vay rất lớn vì hình thức này không chịu sự quản lý của Nhà nước, nhà đầu tư có thể cho vay ở bất cứ điều kiện, lãi suất nào nếu chẳng may gặp phải tín dụng đen trá hình” - TS Nguyễn Trí Hiếu phân tích. Phó Giám đốc NHNN chi nhánh TP Hồ Chí Minh Nguyễn Hoàng Minh cho biết: “Để được thực hiện các hoạt động về nghiệp vụ NH như huy động, cho vay, kể cả hình thức huy động và cho vay trực tuyến, các doanh nghiệp cần phải được NHNN cấp giấy phép. Tất cả những doanh nghiệp hoạt động cho vay và huy động vốn, nếu chưa được NHNN cấp phép, đều là không hợp pháp. Chúng tôi mới nghe đến hình thức vay như thế này. NHNN chưa cấp phép cho hình thức vay dạng P2P này cho nên chưa thể quản lý”.

HOÀNG MAI

Chia sẻ