Cần xây dựng chiến lược chống ngập bền vững

Thứ Năm, 12/07/2018, 20:43:47
 Font Size:     |        Print
 

Đường Phan Huy Ích ngập nặng sau mỗi cơn mưa, gây khó khăn cho các phương tiện lưu thông và sinh hoạt của người dân.

Qua hơn hai năm nỗ lực thực hiện Chương trình giảm ngập nước mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ X đề ra cho thấy, công tác đầu tư chống ngập của thành phố còn nhiều bất cập, tồn tại viễn cảnh: hễ mưa là ngập, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống dân sinh. Hạn chế này đòi hỏi chính quyền thành phố cần có chiến lược chống ngập bền vững; đồng thời, tăng cường sự phối hợp trong công tác chỉ đạo, điều hành và sử dụng nguồn vốn đầu tư một cách hiệu quả.

Nghị quyết đã đề ra nhiệm vụ, các dự án triển khai trong giai đoạn 2016-2020 sau khi hoàn thành sẽ giải quyết ngập cho khu vực rộng 550 km2 của thành phố (lưu vực trung tâm, bắc, tây, một phần đông bắc, đông nam) và giải quyết an sinh xã hội cho khoảng 6,6 triệu dân thuộc 13 quận trung tâm (1, 3, 4, 5, 6, 7, 10, 11, Bình Thạnh, Phú Nhuận, Tân Bình, Tân Phú, Gò Vấp) và các quận 12, Bình Tân, một phần quận 2, 9, Thủ Đức, các huyện Bình Chánh, Hóc Môn, Nhà Bè. Tuy nhiên, theo Trung tâm chống ngập thành phố, trong hai năm 2016, 2017, mới giải quyết ngập do mưa cho 15 tuyến đường trục nằm ở khu vực các quận 6, 8, Bình Thạnh, Thủ Đức. Đến giữa nhiệm kỳ, kết quả giải quyết ngập do mưa là 23 trong tổng số 37 tuyến đường. Riêng ngập do triều cường, thành phố mới chỉ giải quyết được 4 trong tổng số 9 tuyến đường thường xuyên ngập nặng như đường Lương Định Của (quận 2), đường số 26, tỉnh lộ 10 (quận Bình Tân) và xa lộ Hà Nội. Thực tế tiến độ giải quyết các điểm ngập của Trung tâm chống ngập và ngành giao thông vận tải thời gian qua là quá ỳ ạch so với thực tế ngập lụt của thành phố. Cụ thể, các trận mưa diễn ra trong tháng 5 và 6 vừa qua, chỉ sau 30 phút mưa trút xuống thì nhiều tuyến đường, khu vực của thành phố biến thành sông. Hậu quả, người dân sau giờ tan tầm dắt xe lội bì bõm trong dòng nước ngập sâu gần cả mét cùng với tình trạng giao thông ách tắc, cuộc sống của người dân bị đảo lộn trong sinh hoạt. Ngoài các điểm ngập thường xuyên chưa khắc phục, thành phố lại xuất hiện nhiều điểm ngập mới như tuyến đường Hồ Học Lãm (quận Bình Tân), An Dương Vương (quận 6), Phan Huy Ích (quận Gò Vấp). Nhất là tại khu trung tâm thành phố vài năm gần đây cũng đã xuất hiện các điểm ngập nặng ở khu vực đường Calmette, Mai Thị Lựu, Võ Văn Kiệt, Lê Lai (quận 1). Nhiều quận, huyện cảnh báo tình trạng, sau khi thành phố thi công, nâng cấp để chống ngập một công trình, một tuyến đường thì nước từ vùng cao lại đổ vào vùng thấp, từ mặt tiền đường đổ về các hẻm nhánh, xuất hiện các điểm ngập mới... Điều này chứng minh việc thi công chống ngập của thành phố chưa được thực hiện một cách đồng bộ và căn cơ.

Có thể nói, quá trình chống ngập của thành phố ngày càng nan giải, chống chỗ này, ngập chỗ khác bởi còn quá nhiều tồn tại. Có thể kể đến một số nguyên nhân như việc quy hoạch cốt nền không đồng bộ với việc nâng cấp đường, dẫn đến cốt nền nhà dân thấp hơn đường gây ra tình trạng ngập; xuất phát từ quá trình đô thị hóa cùng với công tác quản lý đô thị ở địa phương còn lỏng lẻo cho nên xảy ra tình trạng các chủ đầu tư, hộ dân tự san lấp kênh, rạch để xây dựng các công trình nhưng không xây dựng hồ điều tiết bù lại diện tích đã san lấp theo quy định, làm các khu vực trữ nước tự nhiên bị thu hẹp; tình trạng người dân xây dựng công trình lấn chiếm hệ thống thoát nước, xả rác gây bít hố ga, kênh rạch thoát nước nhưng chính quyền địa phương xử lý không quyết liệt. Công tác dự báo của thành phố chưa lường hết được vấn đề biến đổi khí hậu, những thông số thiết kế theo quy hoạch trước đây đã không còn phù hợp với tình hình thực tế, dẫn đến một số tuyến cống dù mới được đầu tư đã trở nên quá tải… Vấn đề thiếu vốn, việc ưu tiên lựa chọn thực hiện các hạng mục đầu tư chưa hợp lý, dàn trải cũng là nguyên nhân khiến tiến độ thực hiện các dự án chống ngập cấp bách và trọng điểm của thành phố diễn ra chậm, gây bức xúc trong dân. Hiện thành phố đang thực hiện hai quy hoạch, gồm: Quy hoạch tổng thể thoát nước đến năm 2020 (quy hoạch 752) và Quy hoạch thủy lợi chống ngập úng (quy hoạch 1547). Qua tính toán nguồn vốn để thực hiện hai quy hoạch này lên tới 96.329 tỷ đồng, trong khi ngân sách thành phố mới thu xếp được gần một nửa, còn thiếu gần 50 nghìn tỷ đồng đang là bài toán khó trong việc huy động vốn đầu tư. Các chuyên gia trong lĩnh vực đô thị khẳng định, thời gian qua việc chống ngập của thành phố chỉ mang tính đối phó, chứ chưa có một chiến lược bền vững. Thành phố không có “nhạc trưởng” về công tác chống ngập. Quá trình thực hiện các dự án còn manh mún, mạnh ai nấy làm dẫn tới hiệu quả chống ngập chưa tương xứng với công sức, nguồn kinh phí rất lớn từ ngân sách thành phố bỏ ra.

Chống ngập và quy hoạch hệ thống thoát nước đồng bộ, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đi trước một bước để thích ứng trước tình trạng biến đổi khí hậu đang đòi hỏi sự quyết liệt trong công tác chỉ đạo điều hành, nhất là khâu phối hợp giữa các đơn vị chuyên môn với chính quyền thành phố, cần phải đồng bộ và hiệu quả hơn nữa. Nếu không, những con số đề ra “theo chỉ tiêu”, những giải pháp của thành phố sẽ khó trở thành hiện thực để đạt được hiệu quả chống ngập trong thời gian còn lại của nửa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ X đã đề ra.

Bài và ảnh: QUÝ HIỀN

Chia sẻ