Chuyên nghiệp hóa hoạt động triển lãm

BÀI & ẢNH: VĂN LỘC

Thứ ba, 18/02/2020 - 02:52 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Để công chúng không quay lưng, hoạt động triển lãm cần được chuyên nghiệp hóa hơn nữa.

Công tác quản lý hoạt động triển lãm vẫn chưa được chú trọng đúng mức, ý thức của các bên tổ chức lẫn tham gia triển lãm chưa cao. Đó là những bất cập khiến cho hoạt động triển lãm còn thiếu chuyên nghiệp.

Mạnh ai nấy làm

Theo Phó Chánh Thanh tra Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL) Phạm Xuân Phúc, còn có tình trạng một số triển lãm được tổ chức vào thời điểm không phù hợp, hoặc nội dung phản cảm, gây bức xúc trong xã hội. Thí dụ như triển lãm “Sự bí ẩn của cơ thể người” tại TP Hồ Chí Minh được tổ chức vào tháng 7-2018, gây nhiều tranh cãi, buộc ngành văn hóa thành phố phải yêu cầu dừng triển lãm.

Nhiều nhà quản lý trong lĩnh vực triển lãm cho rằng, công tác tổ chức bộ máy quản lý và xây dựng quy hoạch, phát triển sự nghiệp triển lãm những năm qua chưa được quan tâm đúng mức; thiếu sự liên kết, bị gò bó trong các quy định, không phát huy được tiềm năng, hiệu quả hoạt động, dẫn đến tình trạng lãng phí.

Tại nhiều địa phương, công tác này được thực hiện còn lỏng lẻo; chưa nhiều địa phương thực hiện tốt việc thống kê số liệu, kiểm soát nội dung triển lãm được tổ chức tại địa bàn; quy trình, thủ tục cấp phép triển lãm còn chồng chéo; việc cấp phép triển lãm nhiều nơi vẫn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”. Thậm chí, ngay cả cơ quan nhà nước khi thực hiện tổ chức triển lãm cũng chưa bảo đảm tuân thủ đúng quy định trong lĩnh vực này. Đơn cử, theo Kiểm toán Nhà nước, tại thời điểm kiểm toán năm 2018, hai đơn vị là Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật và Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (VH-TT&DL) sử dụng tác phẩm để trưng bày chưa có sự đồng ý của tác giả; chưa quản lý, theo dõi chặt chẽ vật tư, công cụ dùng cho triển lãm...

Cần chuyên nghiệp từ quy định

Theo các chuyên gia, để nâng cao tính chuyên nghiệp của hoạt động triển lãm, phải có sự vào cuộc bền bỉ, lâu dài của nhiều cơ quan hữu quan, của các tổ chức triển lãm và toàn xã hội. Tuy nhiên, để quản lý tốt, từ đó làm cho hoạt động này trở nên chuyên nghiệp hơn, trước hết các văn bản quản lý đối với lĩnh vực này cần phải thể hiện được tính chuyên nghiệp.

Về điểm này, Cục trưởng Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm Vi Kiến Thành cho rằng, công chúng, người quan tâm đến hoạt động triển lãm có thể tin tưởng hoạt động này sẽ dần tốt lên, bởi từ năm 2019, Nghị định số 23/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định về hoạt động triển lãm ra đời đã khắc phục hàng loạt bất cập trong quy định về hoạt động triển lãm. Nghị định cũng cho thấy sự cởi mở, thông thoáng về thủ tục hành chính theo chỉ đạo của Chính phủ trong việc cấp phép. Mặt khác, lần đầu tiên tình trạng chồng lấn trong thẩm quyền cấp phép tổ chức triển lãm được xác định rõ ràng, như các triển lãm có yếu tố nước ngoài, có quy mô quốc gia, quốc tế do các bộ, ngành T.Ư tổ chức sẽ do Bộ VH-TT&DL cấp phép; còn lại do các Sở VH-TT&DL cấp phép.

Tại hội thảo “Chuyên nghiệp hóa trong tổ chức các sự kiện nghệ thuật” do Bộ VH-TT&DL phối hợp Đại sứ quán Đan Mạch tổ chức vừa qua, Cục trưởng Hợp tác Quốc tế Nguyễn Phương Hòa cho rằng, trong thời đại phát triển công nghiệp văn hóa, tính chuyên nghiệp trong việc tổ chức các sự kiện nghệ thuật nói chung, triển lãm nói riêng là cần thiết. Điều này không chỉ có tác động tích cực đối với hoạt động triển lãm trong nước, mà còn góp phần quan trọng quảng bá, thu hút thành tựu văn hóa quốc tế đến với Việt Nam.

Có nhiều năm làm công tác tổ chức triển lãm, ông Dương Văn Quynh - nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật cho rằng, tham gia hoạt động triển lãm không chỉ có lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, mà bao trùm lên mọi lĩnh vực. Chỉ xét riêng tính kinh tế mang lại từ các triển lãm kinh tế - xã hội là rất lớn. Đây không chỉ là kênh xúc tiến thương mại đem đến nhiều lợi ích giao thương, gặp gỡ đối tác, tìm hiểu thị trường mà còn là nơi các nhà đầu tư đàm phán, ký kết hợp đồng.

Tuy nhiên, xuất phát từ đặc thù của hoạt động này vốn phức tạp do tập trung nhiều tổ chức, đối tượng, sản phẩm, đặc biệt là yếu tố nguồn gốc, xuất xứ của hiện vật, nhiều ý kiến cũng cho rằng, khi quy định quản lý đã có, các cơ quan chức năng trước hết cần nêu cao trách nhiệm, nhận thức đối với hoạt động này. Từ đó có hình thức tuyên tuyền, phổ biến để nâng cao nhận thức của các bên liên quan đến hoạt động triển lãm. Tiếp đó, cần tăng cường và thực hiện nghiêm công tác kiểm tra, giám sát tổ chức triển lãm, tránh để xảy ra những tình trạng đáng tiếc diễn ra trong thực tế thời gian qua.