Hướng tới giáo dục, y tế thông minh

BÀI & ẢNH: MỸ DUNG

Thứ sáu, 14/02/2020 - 05:46 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Việc đưa vào thí điểm Trung tâm điều hành y tế thông minh của TP Hồ Chí Minh bước đầu đã đạt được tín hiệu khả quan.

Bằng việc đưa vào hoạt động hai mô hình thí điểm đầu tiên trên cả nước về lĩnh vực y tế và giáo dục TP Hồ Chí Minh đang mở ra cơ hội bước gần hơn đến mục tiêu trở thành đô thị thông minh trong tương lai gần. Thành phố đang có những kế hoạch cụ thể để không chỉ điều hành y tế, giáo dục thông minh mà còn từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo chuẩn quốc tế.

Dùng công nghệ giảm áp lực con người

Là một trong năm trường THPT được TP Hồ Chí Minh chọn thí điểm thực hiện đề án Xây dựng mô hình trường học thông minh từ năm học 2019 - 2020, đến nay, Trường THPT Nguyễn Du ở quận 10 đã có nhiều bước tiến khả quan.

Theo Hiệu trưởng Huỳnh Thanh Phú, không chỉ thay đổi đồng loạt cách kiểm tra, đánh giá như thi trên máy tính có điểm số ngay, bảo đảm khách quan, trung thực, mà việc ứng dụng các phần mềm thông minh trong giảng dạy đang tạo ra những hiệu ứng tích cực. Giáo viên (GV) được tạo điều kiện học tập để thi chứng chỉ Tin học quốc tế, nhà trường tăng chuẩn tiếng Anh với người dạy, các bài giảng được yêu cầu cập nhật nhiều thông tin bên lề, thầy cô đã được tập huấn và triển khai giảng dạy trực tuyến, sử dụng tốt mạng xã hội để kết nối học sinh (HS), phụ huynh.

“Cái được lớn nhất từ giáo dục thông minh chính là việc dạy và học đã không còn gò bó trong SGK mà được kết nối thực tiễn cuộc sống khiến các thầy, cô và các em đều hứng khởi. Việc làm bài tập trên phần mềm, học trực tuyến đang dần được phát triển nhằm phản ánh khách quan nhất năng lực của từng HS”, ông Huỳnh Thanh Phú cho biết thêm.

Bên cạnh việc thí điểm mô hình Trường học thông minh tại quận 1, quận 12 và năm trường THPT, ngành giáo dục & đào tạo (GD&ĐT) TP Hồ Chí Minh vừa ra mắt mô hình thí điểm Trung tâm Điều hành Giáo dục thông minh. Với nhiều hợp phần được xây dựng dựa trên những phần mềm mang tính ứng dụng cao, trung tâm hướng đến việc bảo đảm khả năng tích hợp, chia sẻ dữ liệu với trung tâm điều hành đô thị thông minh của thành phố. Cùng với đó, có quy chế vận hành, quản lý trên cơ sơ dữ liệu dùng chung, dữ liệu được cập nhật, sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo, bảo đảm đầy đủ các yêu cầu về an ninh và bảo mật. Giám đốc Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh Lê Hồng Sơn cho biết: “Mỗi cán bộ, lãnh đạo tại cơ quan đầu ngành phải sử dụng được các số liệu, chỉ số được xử lý từ trung tâm nhằm phục vụ tốt nhất cho công tác quản lý của mình. Các thông tin đó không chỉ trong hoạt động chuyên môn mà còn để xử lý những tình huống cần thiết, cấp bách như vận động cả hệ thống ngành giáo dục phòng, chống dịch bệnh trong thời gian qua”.

Cùng với Trung tâm Điều hành Giáo dục thông minh, TP Hồ Chí Minh cũng đưa vào thí điểm Trung tâm Điều hành Y tế thông minh nhằm giảm tải cho hệ thống y tế, nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Với dân số khoảng 10 triệu dân, hiện nay TP Hồ Chí Minh còn “gánh” thêm gần 60% lượng người từ các tỉnh, thành phố về khám, chữa bệnh nên các bệnh viện lớn đều quá tải. Theo các chuyên gia, nếu đi vào hoạt động, hệ thống điều hành thông minh sẽ tạo nên diện mạo mới cả về chất lẫn số lượng hoạt động khám, chữa bệnh, nghiên cứu, phát minh khoa học so giai đoạn hiện nay. Ông Nguyễn Tấn Bỉnh, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, không chỉ giúp công tác quản lý, điều hành chủ động hơn mà hệ thống hiện đại này còn giúp Sở kết nối tốt với cơ sở để nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Dù chỉ mới thí điểm thời gian ngắn nhưng đối với tình hình dịch bệnh hiện nay, thông qua hệ thống, Sở có thể cập nhật tình hình những ca mắc ở các cơ sở ngay lập tức trên các màn hình hiển thị thay vì phải đợi báo cáo giấy hay các đường thông tin khác (thường chậm hơn rất nhiều). Việc tương tác, chỉ đạo cũng nhanh chóng, kịp thời và hiệu quả hơn.

Để đề án sớm đi vào thực tế

Với những áp lực quá lớn mà ngành GD&ĐT và y tế của TP Hồ Chí Minh đang đối mặt, việc ra đời hai trung tâm điều hành thông minh là vô cùng cần thiết. Không chỉ giảm tải về nhân sự, tăng hiệu quả hoạt động thông qua những ứng dụng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và tận dụng nguồn dữ liệu chung, hệ điều hành thông minh này còn được đánh giá là đủ khả năng đáp ứng tốt các cơ sở dữ liệu cho công tác dự báo ngành, điều mà các thành phố lớn cần triển khai sớm. “Để có dự báo đúng cho ngành thì cần hội đủ hai điều kiện hết sức cần thiết. Đó là phải chuyển những dữ liệu hiện có thành dữ liệu số hay nói cách khác là xây dựng nguồn dữ liệu lớn trong y tế. Thứ hai, cần có những công cụ, phần mềm ứng dụng để chuyển nguồn dữ liệu lớn chung thành những thông tin cần thiết. Trung tâm ra mắt rất thiết thực cho ngành, chắc chắn mang lại lợi ích cho người dân, cho công tác quản lý ngành, phát triển chuyên môn”, ông Nguyễn Tấn Bỉnh phân tích thêm.

Thế nhưng, việc triển khai đề án chưa bao giờ là điều đơn giản nếu không muốn nói là còn rất nhiều việc cần làm đồng bộ. Hiện thành phố đang khẩn trương trong việc trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, phương tiện kết nối cho hệ thống bệnh viện dày đặc hiện nay. Trước mắt là từng bước phủ kín camera kết nối tại các bệnh viện. Việc trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy làm việc thời công nghệ cho đội ngũ cán bộ, nhân viên trong ngành cũng cần mất khá nhiều thời gian vì thiếu sự đồng bộ giữa bệnh viện này với bệnh viện kia, địa phương này với địa phương kia. Tuy chỉ gồm 12 hợp phần như Xây dựng và quản lý hệ thống báo cáo thông minh; Hệ thống chỉ đạo điều hành thông minh; Hệ thống quản lý và tổ chức cuộc họp; Hệ thống quản lý lịch làm việc; Hệ thống quản lý văn bản; Hệ thống giám sát thời gian thực qua hệ thống camera có áp dụng trí tuệ nhân tạo… nhưng khối lượng công việc yêu cầu là không hề nhỏ, đòi hỏi sự nhuần nhuyễn của đội ngũ thực hiện. Điều này cần được tập huấn kỹ và sâu ngay trong quá trình thí điểm để khi triển khai các cơ sở sẽ “vào guồng” ngay.

Hệ thống giáo dục muốn “thông minh hóa” cũng sẽ giải quyết rất nhiều việc trong giai đoạn hai của dự án. Từ bậc mầm non đến THPT của TP Hồ Chí Minh hiện có hơn 2.200 cơ sở giáo dục cùng hơn 2.300 nhóm trẻ độc lập tư thục. Hiện số trường được lắp camera quan sát chỉ chiếm khoảng một phần ba nhu cầu cần có. Để điều hành chung thông qua hệ thống, trung tâm đặt tại Sở GD&ĐT cần kết nối các cơ sở thông qua hệ thống camera và các phần mềm tương tác khác. Ngoài ra, thành phố hiện có hơn hai triệu HS, sinh viên nhưng chỉ hơn 100 nghìn GV, giảng viên, chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực GD&ĐT. Số lượng khá khiêm tốn, nhiều GV vẫn chưa bảo đảm được yêu cầu về ngoại ngữ, tin học để thích ứng nhanh với phương pháp giáo dục thông minh. Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Du đề xuất: “TP Hồ Chí Minh cần có những cơ chế sâu, rộng và tiến hành đồng bộ để giải quyết về khâu chất lượng nhân sự tại các trường học thông minh hiện nay. Nếu được, hãy giao quyền tuyển dụng, luân chuyển GV cho hiệu trưởng để chọn được đội ngũ nhân sự đáp ứng tốt yêu cầu ngày càng cao về công nghệ, ngoại ngữ, tránh tình trạng người này nỗ lực, người kia ngồi im. Việc đào tạo GV cũng cần đổi mới và cập nhật liên tục mới thích ứng tốt thời đại mới. Trên kho dữ liệu chung của ngành, mỗi trường cần có đội ngũ hội đồng chuyên môn riêng để thẩm định, làm mới khung chương trình chung sao cho phù hợp điều kiện từng đơn vị”.

Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân, đẩy mạnh giáo dục thông minh là giải pháp cụ thể góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố. Không chỉ giúp người dân dễ dàng trong việc học, thuận tiện cập nhật kiến thức từ nhiều nguồn, nhiều quốc gia mà hệ thống điều hành này còn mang lại môi trường giáo dục toàn diện hơn cho HS. Tuy nhiên, điều cần quan tâm là ngành GD&ĐT phải kết nối được với nhiều trường học, thành phố, quốc gia tiên tiến trên thế giới vì “hiện đại hóa nền giáo dục mà không có đối tác quốc tế thì không làm được”. Bên cạnh đó cần giữ gìn các yếu tố liên quan đến văn hóa để hiện đại đến mấy vẫn duy trì được bản sắc, có ý thức phát triển cộng đồng.