Cần thu đúng bảo hiểm trong trường học

Thứ Tư, 11/09/2019, 01:36:22
Từ năm học 2015 - 2016 đến nay, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam chuyển phương thức thu tiền bảo hiểm y tế (BHYT) của học sinh từ thu theo năm học sang theo năm tài chính (từ 1-1 đến 31-12).

Theo quy định này, thời hạn thẻ BHYT của học sinh đến 31-12 mới hết giá trị sử dụng. Tại thời điểm đó, cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) mới thu tiền của học sinh để gia hạn thẻ cho năm tiếp theo. Thế nhưng, hiện nay, một số trường học đã triển khai thu tiền BHYT của học sinh (trừ học sinh mới vào lớp 1), sớm hơn khoảng bốn tháng so với quy định. Việc thu tiền BHYT sớm đã xảy ra vào những năm học trước, nhiều trường phải trả lại cho phụ huynh sau khi bị phát hiện. Năm nay, tình trạng này tái diễn tại một số trường ngoài công lập ở Hà Nội. Một số phụ huynh cho biết, vào ngày họp phụ huynh trong tháng 8 vừa qua, các trường đã tiến hành thu tiền BHYT, có trường tạm thu tiền BHYT vào lúc nhập học. Trong khi cơ quan BHXH chưa thu tiền thì việc nhà trường thu sớm như vậy khiến phụ huynh không khỏi nghi ngờ nhà trường chiếm dụng tiền của phụ huynh. Ngoài ra, theo quy định, các cơ sở giáo dục phải linh hoạt thu tiền BHYT, có thể ba tháng, sáu tháng hoặc 12 tháng để giảm nhẹ tiền đóng góp của phụ huynh học sinh và chỉ thực hiện thu phí BHYT một lần cả 12 tháng nếu học sinh có nguyện vọng và tự nguyện đóng. Quy định này chưa được thực hiện nghiêm túc, nhiều trường chỉ thông báo mức phí của 12 tháng, mà không đưa ra các mức lựa chọn đóng.

Bên cạnh đó, năm nay, tình trạng thu tiền bảo hiểm thân thể thiếu minh bạch vẫn tái diễn, gây bức xúc cho phụ huynh. Việc các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm thân thể bắt tay với các nhà trường ép phụ huynh mua loại bảo hiểm tự nguyện này (thường khoảng 100 nghìn đồng/năm) cũng đã diễn ra nhiều năm qua. Năm 2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo có Văn bản số 4660/ BGD-ĐT yêu cầu các cơ sở giáo dục, đào tạo không tổ chức thu các khoản bảo hiểm tự nguyện. Ngay sau đó, nhiều trường đã thực hiện nghiêm, có trường trả lại tiền cho phụ huynh để mua trực tiếp với doanh nghiệp. Năm nay, một số trường lại ép phụ huynh mua, với hình thức “tinh vi” hơn, đó là ghi rõ khoản tiền bảo hiểm thân thể là “tự nguyện”, nhưng ghi lẫn trong các khoản đóng bắt buộc và tính gộp thành một khoản chung để phụ huynh đóng. Một phụ huynh cho biết, nhiều phụ huynh không để ý các khoản chi tiết mà thường đóng “một cục” cho nhanh, trong khi không có nhu cầu mua bảo hiểm thân thể. Một số phụ huynh khác thì cho rằng, có biết bảo hiểm thân thể là không bắt buộc mua, nhưng vì nể cô giáo chủ nhiệm, cho nên đành mua. Một giáo viên cho biết, sau khi có Văn bản số 4660 thì nhiều nhà trường triển khai kiểu mập mờ để vẫn bán được bảo hiểm cho doanh nghiệp và nhận tiền hoa hồng.

Từ những biểu hiện nêu trên, các cơ quan chức năng cần có biện pháp xử lý dứt điểm các tồn tại về bảo hiểm trong trường học, tạo niềm tin cho phụ huynh về việc thu chi của nhà trường. Về vấn đề thời điểm thu BHYT, lẽ ra cơ quan BHXH các địa phương cần có hướng dẫn, phổ biến trước thời điểm khai giảng để các nhà trường, phụ huynh nắm được và thực hiện nghiêm túc. Sắp tới, nhiều trường sẽ họp phụ huynh đầu năm, nếu không tuyên truyền kịp thời, nguy cơ thu sớm sẽ vẫn xảy ra. Đối với bảo hiểm thân thể, ngành giáo dục cần nghiêm túc kiểm tra việc thực hiện Văn bản số 4660 tại các trường, có biện pháp xử lý trường hợp ép phụ huynh mua bảo hiểm thân thể. Các nhà trường cần tôn trọng quyền của phụ huynh, nếu phụ huynh có nhu cầu mua thì hướng dẫn đến các doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, tránh các hình thức ép buộc, gây bức xúc, mất niềm tin cho phụ huynh. Các bậc cha mẹ học sinh cần nâng cao sự hiểu biết về các loại hình, tính chất bảo hiểm, để thực hiện đúng, góp phần chống lạm thu trong trường học.

HÀ LINH