Giải pháp khả thi

Thứ Sáu, 28/02/2020, 01:30:04

Tình hình Trung Đông tiếp tục leo thang căng thẳng sau khi Israel công bố kế hoạch xây dựng thêm các khu định cư Do thái ở Đông Jerusalem, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine. Động thái này của Israel gây lo ngại làm gia tăng xung đột ở khu vực. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) và cộng đồng quốc tế kêu gọi các bên kiềm chế và tiếp tục theo đuổi một giải pháp “hai nhà nước”.

Những “cơn mưa” đạn pháo và các cuộc không kích đáp trả lẫn nhau giữa Israel và các nhóm vũ trang tại dải Gaza ở Palestine khiến tình hình an ninh ở khu vực biên giới hai nước ngày càng xấu đi. Xung đột leo thang sau vụ các thành viên nhóm Hồi giáo Jihad của Palestine bị sát hại gần hàng rào phân cách giữa dải Gaza và Israel. Thủ tướng Israel B.Netanyahu cảnh báo sẽ phát động chiến tranh quy mô lớn, nếu làn sóng tiến công bằng rốc-két từ dải Gaza không chấm dứt.

Đụng độ giữa Israel và Palestine gia tăng trong bối cảnh Israel đang ráo riết xúc tiến cái gọi là “Kế hoạch hòa bình Trung Đông” mà Tổng thống Mỹ D.Trump công bố hồi cuối tháng 1 vừa qua. Kế hoạch này đã “bật đèn xanh” cho Israel nhận chủ quyền đối với toàn bộ thành phố Jerusalem cũng như các khu định cư và nhiều phần lãnh thổ khác tại Bờ Tây. Điều này đồng nghĩa với việc sẽ cản trở các cuộc đàm phán với Palestine về một giải pháp “hai nhà nước”, trong đó Nhà nước Palestine độc lập được thành lập với thủ đô là Đông Jerusalem.

Bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của Palestine và cộng đồng quốc tế, Thủ tướng Israel B.Netanyahu mới đây công bố kế hoạch xây thêm hàng nghìn ngôi nhà mới cho những người định cư Do thái ở trong và gần Đông Jerusalem. Cả hai khu định cư mà Israel công bố xây dựng đều nằm trong khu vực của Bờ Tây mà Israel đã sáp nhập vào Jerusalem sau cuộc chiến tranh Trung Đông năm 1967. Đây cũng là những phần đất cuối cùng kết nối các khu người Palestine ở Bờ Tây với Đông Jerusalem.

Người phát ngôn của Tổng thống Palestine N.Rudeineh lên án kế hoạch của Israel và xem quyết định này là “sự hủy hoại có hệ thống đối với giải pháp hai nhà nước” để thực thi Kế hoạch hòa bình Trung Đông - còn gọi là Thỏa thuận thế kỷ của Mỹ. Palestine khẳng định, việc Israel xây dựng các khu định cư Do thái trên vùng lãnh thổ chiếm đóng là hành động vi phạm luật pháp quốc tế. Thực tế, động thái này của Israel chạm vào một trong những vấn đề gai góc nhất vốn gây bất đồng trong các cuộc đàm phán với Palestine, đi ngược lại các nỗ lực của cộng đồng quốc tế kêu gọi Israel tuân thủ các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an LHQ.

Lo ngại việc Israel đang đi chệch khỏi những giới hạn được cộng đồng quốc tế nhất trí, Hội đồng Bảo an LHQ đã kêu gọi tất cả các bên duy trì sự ủng hộ đối với giải pháp hai nhà nước cho cuộc xung đột giữa Israel và Palestine. Hội đồng Bảo an LHQ nhấn mạnh sự cần thiết phải thực hiện các nỗ lực tập thể để khởi động các cuộc đàm phán đáng tin cậy về toàn bộ các quy chế cuối cùng đối với Israel và Palestine, đồng thời bày tỏ lo ngại sâu sắc về các hành vi bạo lực gây thương vong cho dân thường gần đây. Cộng đồng quốc tế cũng bày tỏ chia sẻ với người Palestine khi họ đang phải đối mặt với tình hình được cho là khó khăn nhất từ trước đến nay, trong bối cảnh Israel được bảo vệ bằng sự thiên vị của Mỹ.

Diễn biến căng thẳng trong quan hệ với Palestine đã khiến Israel chuẩn bị các phương án để đối phó bất kỳ “kịch bản” nào có thể xảy ra. Lực lượng vũ trang Israel tiến hành mọi công tác bảo đảm an ninh nhằm đối phó nguy cơ bất ổn xảy ra trong trường hợp Israel sáp nhập lãnh thổ với các khu định cư tại Bờ Tây sau cuộc bầu cử vào tuần tới. Các lực lượng phòng thủ, cảnh sát, an ninh và cơ quan quốc phòng, cùng đại diện các bộ trong chính phủ Israel đã thành lập một cơ quan chung để điều phối lực lượng trong trường hợp bùng phát bạo lực quy mô lớn tại khu Bờ Tây, dải Gaza và các khu vực khác. Các kịch bản được cơ quan này đưa ra không loại trừ khả năng nào, trong đó có các vụ tiến công khủng bố quy mô lớn tại Bờ Tây và bên trong Israel, việc người Palestine phá vỡ hàng rào, tràn vào các khu định cư, hay tiến công bằng tên lửa từ các đường biên giới, thậm chí cả nỗ lực thâm nhập qua đường biển...

"Bức tranh bạo lực” ở Trung Đông đã được Israel phác thảo khi Nhà nước Do thái đối mặt các nguy cơ an ninh cao trong bối cảnh xung đột leo thang ở khu vực. Tuy nhiên, một nền hòa bình toàn diện và bền vững ở Trung Đông cần được thiết lập trên cơ sở đối thoại và thương lượng bình đẳng. Không có giải pháp nào khả thi hơn cho cuộc xung đột Israel - Palestine là cần chấm dứt các hành động gây đối đầu, tạo cơ hội mở cánh cửa đối thoại nhằm đạt được giải pháp “hai nhà nước” vốn được LHQ và cộng đồng quốc tế ủng hộ.

THANH HÀ