Tìm giải pháp “đột phá” cho chương trình chỉnh trang đô thị

Thứ Năm, 15/11/2018, 22:52:50
 Font Size:     |        Print
 

Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, một trong những dòng kênh nước đen, gây ô nhiễm đã được đầu tư cải tạo hoàn chỉnh, tạo vẻ mỹ quan cho đô thị.

Dù chương trình di dời nhà trên và ven kênh, rạch và tái bố trí cuộc sống cho người dân là một trong bảy chương trình đột phá của chính quyền TP Hồ Chí Minh triển khai thực hiện trong giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, qua hai phần ba chặng đường cho thấy, việc thực hiện chương trình mới chỉ đạt 8,4%. Vì sao?

Nguy cơ vỡ kế hoạch

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, hiện trên địa bàn thành phố còn khoảng 21.851 căn nhà trên và ven kênh, rạch thuộc 61 dự án. Số tiền phục vụ công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư cải tạo và di dời nhà trên và ven kênh, rạch lên đến 50.000 tỷ đồng và sẽ được chia làm ba nhóm triển khai. Nhóm 1 gồm 52 dự án với khoảng 14.400 căn, kinh phí bồi thường, tái định cư gần 22.400 tỷ đồng. Nhóm 2 được thực hiện bằng nguồn vốn doanh nghiệp, tập trung tại ba tuyến kênh, di dời khoảng 1.800 căn, kinh phí dự kiến hơn 2.700 tỷ đồng. Nhóm 3 thực hiện theo hình thức đối tác công - tư (PPP) với sáu dự án tại quận Bình Thạnh, quận 8 và quận 7, di dời hơn 6.200 căn, kinh phí khoảng 19.000 tỷ đồng.

Dự án di dời và tái định cư các hộ dân sống trên và ven bờ Nam kênh Đôi (quận 8) là một trong những dự án có quy mô lớn nhất về số lượng nhà di dời và tiền bồi thường. Dự án này có 5.055 căn nhà bị ảnh hưởng, với tổng mức đầu tư dự kiến lên đến 12.843 tỷ đồng. Dù UBND quận 8 đã thực hiện công tác kêu gọi đầu tư nhưng cho đến nay vẫn chưa có nhà đầu tư nào được phê duyệt chủ đầu tư. Do thành phố chưa xác định chủ đầu tư cho nên dự án sẽ kéo dài. Người dân đề nghị cần thông tin thời gian triển khai thực hiện dự án để bà con an cư, ổn định cuộc sống.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh Trần Trọng Tuấn, một trong những vướng mắc lớn nhất trong chương trình di dời nhà trên và ven kênh, rạch là số tiền hỗ trợ cho người dân trong các trường hợp này thường rất ít, không bảo đảm để người dân có thể tìm kiếm chỗ ở mới, trong khi nhiều dự án tái định cư lại nằm quá xa trung tâm thành phố, chất lượng không bảo đảm, nên phần lớn người dân không đồng thuận với phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tương tự, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP Hồ Chí Minh cũng đánh giá việc di dời nhà ở trên và ven kênh, rạch trên địa bàn thành phố là một bài toán khó. Sở này đã yêu cầu các quận, huyện cần phải chủ động đề xuất giải pháp cụ thể để thành phố tính toán, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc nhằm bảo đảm giải quyết có hiệu quả công tác giải tỏa, bồi thường, ổn định cuộc sống cho người dân.

Để giúp quận 8 là địa phương tiên phong trong việc thu hút kêu gọi đầu tư, UBND thành phố Hồ Chí Minh đã tạm ứng từ ngân sách sáu tỷ đồng cho quận này chuẩn bị một số thủ tục đầu tư dự án. Muốn kêu gọi được đầu tư là phải làm quy hoạch trước, nghiên cứu dự án trước, chuẩn bị đầu tư trước và phải có quỹ đất trước… Tuy nhiên, hiện nay những công việc này phần lớn đều để nhà đầu tư tự nghiên cứu, gây nhiều khó khăn trong công tác chỉnh trang đô thị.

Cần nhiều giải pháp căn cơ

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Trần Vĩnh Tuyến, cho biết: Để đạt được mục tiêu, chỉ tiêu đề ra, cả hệ thống chính trị phải vào cuộc. Cụ thể, phân loại và nhận diện phương thức thực hiện các dự án chỉnh trang đô thị dọc kênh, rạch theo ba nhóm, từng quận huyện phải chủ động rà soát, phân nhóm, xác định phương thức thực hiện của từng tuyến kênh, rạch để có cơ sở định hướng, vừa cân đối ngân sách vừa huy động nguồn lực xã hội hóa đầu tư, tiến hành tổ chức thực hiện, triển khai công việc phù hợp từng nhóm, bảo đảm đồng bộ và hoàn thành chỉ tiêu của chương trình. Nhóm dự án thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách thành phố bảo đảm cân đối, dự báo từ nay đến hết năm 2020 có thể hoàn thành di dời 8.436 căn, ước tính lũy kế giai đoạn 2015-2020 di dời khoảng 10.114 trong tổng số 13.827 căn (tính riêng dự án thực hiện bằng vốn ngân sách đạt tỷ lệ 73,2%).

Nhóm thực hiện bằng nguồn vốn ngoài ngân sách sẽ theo hình thức đối tác công - tư (PPP) và xây dựng nhà ở thương mại kết hợp chỉnh trang đô thị. Khó khăn lớn nhất đối với nhóm dự án này là trình tự đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án rất mất thời gian, tối thiểu khoảng 21 tháng đối với trường hợp đấu thầu và tối thiểu khoảng 19 tháng đối với trường hợp chỉ định nhà đầu tư; trong khi nhiệm vụ đang rất cấp bách, quỹ thời gian còn lại từ nay đến năm 2020 không đủ để hoàn thành chỉ tiêu đề ra. Dự báo nhóm dự án này sẽ hoàn thành thủ tục đầu tư vào năm 2019 và tiến hành bồi thường, giải phóng mặt bằng sau năm 2020.

Trước các khó khăn nêu trên, các chuyên gia kinh tế cho rằng, thành phố phải có cơ chế đặc biệt trong bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư các dự án có nhà trên và ven kênh, rạch. Theo đó, phải hỗ trợ thêm 30% giá trị đất để tạo sự đồng thuận của người dân, như vậy mới có thể di dời, tạo cuộc sống cho những hộ dân có nhà diện tích nhỏ. Ngoài ra, thành phố cần có biện pháp mạnh với chương trình này, bởi nếu chỉ có động viên, thuyết phục người dân di dời là không đủ.

Bài và ảnh: NGUYÊN VŨ

Chia sẻ