Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện trong dịch Covid-19
DIỄN BIẾN TRỰC TIẾP
14 giờ

Đúng 14 giờ chiều nay, 19-5, Chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề “Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện trong dịch Covid-19” do Báo Nhân Dân phối hợp Bảo hiểm xã hội Việt Nam bắt đầu.

Tham dự buổi giao lưu có các khách mời:

- Ông Trần Hải Nam, Phó Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội)

- Bà Đinh Mai Hạnh, Phó Trưởng Ban Thu (BHXH Việt Nam)

- Ông Trần Chí Trung, Trưởng Ban Dịch vụ Tài chính Bưu chính, TCT Bưu điện Việt Nam (VNPost)

- Ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương

Phát biểu khai mạc buổi giao lưu, nhà báo Nguyễn Ngọc Thanh, Vụ trưởng, Trưởng Ban Nhân Dân điện tử cho biết, tại Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 28-NQ-TW ngày 23/5/2018 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội với mục tiêu tổng quát là: Cải cách chính sách bảo hiểm xã hội để bảo hiểm xã hội thực sự là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ bảo hiểm xã hội, hướng tới mục tiêu bảo hiểm xã hội toàn dân; Phát triển hệ thống bảo hiểm xã hội linh hoạt, đa dạng, đa tầng, hiện đại…; Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát triển hệ thống thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, tin cậy và minh bạch.

Để thực hiện hiệu quả chủ trương của Nghị quyết số 28, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1676/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền bảo hiểm xã hội.

Cùng với nhiều văn bản quan trọng khác, cho đến nay ,có thể khẳng định, hệ thống cơ chế, chính sách về BHXH tự nguyện đã thông thoáng và đầy đủ bảo đảm hành lang pháp lý tạo điều kiện tối đa để người dân, người lao động tham gia BHXH tự nguyện, nhằm mở rộng vững chắc diện bao phủ BHXH, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân.
BHXH tự nguyện thể hiện chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước ta nhằm góp phần ổn định cuộc sống của người lao động khi về già, quỹ bảo hiểm được nhà nước bảo trợ, đồng thời, chính sách này cũng thể hiện sự tích cực, chủ động của người lao động về tự an sinh cho chính bản thân mình, góp phần chia sẻ cộng đồng và phát triển xã hội.

Mặc dù, chính sách BHXH tự nguyện có nhiều ưu việt, nhưng số người tham gia BHXH tự nguyện còn chưa tương xứng với tiềm năng. Đặc biệt, đại dịch Covid-19 xảy ra vừa qua đã và đang ảnh hưởng phần nào đến công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

Theo BHXH Việt Nam, tính đến ngày 30-4-2020, số người tham gia BHXH tự nguyện trên cả nước là 557 nghìn, chỉ đạt 46,5% kế hoạch giao. Con số này giảm 11 nghìn người so với tháng 3 và giảm 16 nghìn đối tượng so với năm 2019.

Năm 2020 cũng là năm đầu tiên triển khai Quyết định số 1676/QĐ-TTg. Theo đó, tháng 5 được chọn là tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân. Hằng năm, tổ chức hoạt động này nhằm thu hút sự chú ý của mọi tầng lớp nhân dân đối với chính sách BHXH; tuyên truyền, khuyến khích vận động nhân dân tham gia BHXH hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân.

Chính vì vậy, Báo Nhân Dân phối hợp Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến với chủ đề “Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyện trong dịch Covid-19”.

Chúng tôi mong rằng các quý vị khách mời tham gia chương trình cùng nhau trao đổi thẳng thắn để giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa nhân văn, cũng như lợi ích của bảo hiểm xã hội tự nguyện để chúng ta sớm đạt mục tiêu BHXH toàn dân.

Thay mặt Ban Nhân Dân điện tử, nhà báo Nguyễn Ngọc Thanh xin chúc sức khỏe các vị đại biểu và chúc buổi giao lưu gặt hái được nhiều thành công.


14 giờ 05 phút

Bạn đọc Cao Kim Lan (Thành phố Bắc Ninh) hỏi ông Trần Hải Nam, Phó Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ LĐ - TB và XH): Năm 2020 được coi là năm bản lề để bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện tăng tốc. Tuy nhiên, hiện nay dịch Covid-19 đang tác động mạnh đến kinh tế - xã hội của nước ta. Vậy điều này ảnh hưởng gì tới mục tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nói chung và BHXH tự nguyện trong năm nay? Làm thế nào để vượt qua những khó khăn này để có thể đạt được kết quả khả quan về phát triển BHXH tự nguyện trong năm nay?

 

Ông Trần Hải Nam: Trước hết, thay mặt Vụ BHXH (Bộ Lao động, Thương binh và Xã Hội) rất cảm Báo Nhân Dân đã tổ chức buổi trao đổi trực tuyến với độc giả về những nội dung liên quan đến phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Tôi cho rằng, đây là thời điểm quan trọng khi chúng ta đang thực hiện mục tiêu về mở rộng độ bao phủ, trong bối cảnh gặp phải thách thức của dịch bệnh Covid-19.

Trả lời bạn đọc, tôi xin trao đổi như sau: Phát triển mở rộng phạm vi bao phủ của BHXH là mục tiêu trước mắt và lâu dài để hướng tới BHXH toàn dân, bảo đảm an sinh xã hội cho mọi người lao động. Thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23-5-2018 của Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Khóa XII về cải cách chính sách BHXH. Theo đó, Trung ương đã đặt ra mục tiêu đến năm 2021: Phấn đấu đạt khoảng 35% LLLĐ trong độ tuổi tham gia BHXH, trong đó nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 1% lực lượng lao động (LLLĐ) trong độ tuổi; đến năm 2025: khoảng 45% LLLĐ trong độ tuổi tham gia BHXH, trong đó nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 2,5% LLLĐ trong độ tuổi; và đến năm 2030, phấn đấu khoảng 60% LLLĐ trong độ tuổi tham gia BHXH, trong đó nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện đạt khoảng 5% LLLĐ trong độ tuổi.

Nhằm cụ thể hóa mục tiêu tại Nghị quyết số 28-NQ/TW, ngày 3-8-2018, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 102/NQ-CP về giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH, theo đó UBND các cấp căn cứ các tiêu chí, phương pháp xây dựng chỉ tiêu được nêu tại Nghị quyết để xây dựng chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH tại địa phương, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp đưa vào chỉ tiêu phát triển kinh tế, xã hội hằng năm, đồng thời xây dựng kế hoạch để thực hiện chỉ tiêu đã đề ra. Các chỉ tiêu phải bảo đảm:

- Đối với BHXH bắt buộc và bảo hiểm thất nghiệp: Tỷ lệ tổng số lao động tham gia chiếm ít nhất là 90% số đối tượng thuộc diện tham gia vào cuối năm 2019 và chiếm ít nhất là 95% vào cuối năm 2020;

- Đối với BHXH tự nguyện: Tốc độ gia tăng đối tượng tham gia của năm sau so năm trước ít nhất bằng 30% - 50% so năm trước.

Kết quả thực hiện tính đến hết năm 2019, cả nước có 15,8 triệu người tham gia BHXH, chiếm 32,2% LLLĐ trong độ tuổi; trong đó BHXH tự nguyện là 574 nghìn người, chiếm 1,2% LLLĐ trong độ tuổi, hoàn thành sớm hơn một năm so chỉ tiêu đặt ra đối với phát triển BHXH tự nguyện tại Nghị quyết số 28-NQ/TW.

Bước sang năm 2020, trong quý I và quý II, do tác động bởi đại dịch Covid-19 toàn cầu, các doanh nghiệp (DN) phải thu hẹp sản xuất, cắt giảm lao động, thực hiện giãn cách xã hội… dẫn đến nhiều người lao động phải tạm thời nghỉ việc, tạm hoãn hợp đồng lao động hoặc chấm dứt hợp đồng lao động... Điều này tác động trực tiếp đến số lao động thuộc khu vực có quan hệ lao động tham gia BHXH bắt buộc. Đồng thời, người lao động thuộc khu vực phi chính thức cũng gặp nhiều khó khăn, bị giảm hoặc mất thu nhập trong thời gian giãn cách xã hội.

Từ đó dẫn tới những thách thức không nhỏ đến việc bảo đảm các mục tiêu về phát triển đối tượng tham gia BHXH trong năm 2020.

Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng những khó khăn là ngắn hạn, cùng với việc từng bước kiểm soát được dịch bệnh ở trong nước và trên thế giới, những nỗ lực của Chính phủ trong khôi phục lại nền kinh tế, phục hồi sức khỏe của DN sau dịch bệnh và sự quyết tâm của các cơ quan tổ chức chính quyền, địa phương các cấp triển khai thực hiện chính sách, các chỉ tiêu về phát triển đối tượng tham gia BHXH trong năm 2020 tiếp tục được giữ vững và phấn đấu hoàn thành theo đúng kế hoạch.


14 giờ 10 phút

Bạn đọc Hà Mai An (huyện Kim Bôi, Hòa Bình) hỏi: Thưa bà Đinh Mai Hạnh, Phó Trưởng Ban Thu (BHXH Việt Nam), bà có thể cho biết một vài nguyên nhân dẫn đến tình trạng giảm số người tham gia BHXH bắt buộc cũng như BHXH tự nguyện trong thời gian đầu năm 2020? Tình trạng này chịu tác động, ảnh hưởng của dịch Covid-19 hay do nguyên nhân nào khác?

 

Bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam:

Theo số liệu ước tính đến ngày 30-4, số người tham gia BHXH khoảng 15,321 triệu người, trong đó BHXH bắt buộc khoảng 14,764 triệu người (giảm 780.000 người so với thời điểm hết năm 2019), BHXH tự nguyện khoảng 557 nghìn người đang tham gia (giảm 16.000 người so với thời điểm hết năm 2019 là 573 nghìn người).

Có những nguyên nhân sau dẫn đến tình trạng này:

Thứ nhất là do ảnh hưởng của dịch Covid-19, các doanh nghiệp không nhập được nguyên liệu sản xuất đặc biệt là từ Trung Quốc; người lao động không đến ứng tuyển tại các doanh nghiệp có nhiều chuyên gia đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản vì họ lo sợ bị lây dịch bệnh.

Thứ hai, đặc biệt là trong tháng 4, ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều đơn vị, doanh nghiệp gặp khó khăn, tạm ngừng hoạt động, cắt giảm lao động, giảm giờ làm, người lao động không có việc làm phải nghỉ việc, đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực dịch vụ (giao thông vận tải, du lịch, khách sạn, nhà hàng).

Còn đối với BHXH tự nguyện, năm 2019 chúng tôi phát triển rất tốt, nhưng từ đầu 2020 đến nay, tình hình chung cũng do dịch bệnh cho nên chủ yếu là giảm, không phát triển được đối tượng mới, kể cả đối tượng đang tham gia cũng phải dừng. Cũng do dịch bệnh diễn biến phức tạp, công tác tuyên truyền thực hiện chính sách bảo hiểm XH tự nguyện cũng không được triển khai đúng tiến độ.

Do phải thực hiện giãn cách xã hội, chúng tôi cũng không phối hợp được với Bưu điện tổ chức các hội nghị tuyên truyền đến người dân nên hầu như không phát triển được đối tượng tăng mới.

Trong khi đó, người tham gia BHXH tự nguyện chủ yếu là lao động tự do, trong thời gian dịch bệnh không có việc làm nên họ cũng dừng đóng BHXH tự nguyện. Đó cũng là những nguyên nhân chính làm giảm đối tượng tham gia đóng BHXH bắt buộc cũng như tự nguyện.

 

 


14 giờ 15 phút

Bạn đọc Nguyễn Lê Trung (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) hỏi: Thưa ông Trần Chí Trung, ông có thể chia sẻ việc dịch Covid-19 đã ảnh hưởng như thế nào đến công tác triển khai phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện ở các địa phương của Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam?

 

Ông Trần Chí Trung, Trưởng Ban Dịch vụ Tài chính - Bưu chính (VNPost): Như chúng ta đã biết, trong thời gian vừa qua, Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung đã chịu những ảnh hưởng hết sức nặng nề và sâu rộng đến mọi lĩnh vực của dịch bệnh Covid-19.

Đối với công tác triển khai phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện ở các địa phương của Bưu điện Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng lớn.

Hiện nay, kênh phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện chính của Bưu điện Việt Nam đó là phát triển đối tượng tham gia thông qua hình thức tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

Tuy nhiên, trước tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến hết sức phức tạp, cũng như việc thực hiện nghiêm chỉnh về giãn cách xã hội theo Chị thỉ số 15 và Chỉ thị số 16 của Thủ tướng Chính phủ, công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện qua hình thức tổ chức Hội nghị bị gián đoạn, nên kết quả phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện mới của Bưu điện Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng, đặc biệt là trong tháng 3-4 năm 2020.


14 giờ 20 phút

Bạn đọc Vũ Quỳnh Anh (Thường Tín, Hà Nội) hỏi ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương: Trong bối cảnh dịch Covid-19 của thời gian vừa qua, BHXH Hải Dương đã gặp những khó khăn gì trong công tác phát triển BHXH nói chung và BHXH tự nguyện nói riêng?

 

Ông Vũ Đức Khiên: Đại dịch Covid-19 xảy ra không những ảnh hưởng riêng Hải Dương mà ảnh hưởng chung toàn quốc, và vấn đề phát triển đối tượng tham gia BHXH nói chung và BHXH bắt buộc cũng như BHXH tự nguyện, với Hải Dương 5 tháng đầu năm đã giảm 21.600 lao động BHXH bắt buộc.

Tuy nhiên, bên cạnh đó đối tượng tham gia BHXH tự nguyện tăng hơn 770 người. Riêng về phái triển đối tượng do tác động của dịch Covid-19 như vậy dẫn đến một số doanh nghiệp giảm quy mô sản xuất, giảm lao động cho nên đối tượng không những không tăng mà còn giảm rất sâu.

Đối tượng tham gia BHXH tự nguyên chủ yếu bằng các kênh tuyên truyền trực tiếp thì số đối tượng tham gia mới tăng, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng thì trong mấy tháng dịch Covid-19 BHXH tỉnh Hải Dương phối hợp với các cấp, các ngành các tổ chức đoàn thể vẫn tổ chức tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, tuyên truyền qua các số điện thoại của những người đã tham gia để kế tục.

Tuy nhiên không tổ chức tuyên truyền tại các khu dân cư, các hộ gia đình dẫn đến số đối tượng tham gia BHXH tự nguyện dù có tăng nhưng không nhiều. Đó là những vấn đề ảnh hưởng do dịch gây ra.


14 giờ 25 phút

Bạn đọc Cao Hoài Ngân (Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) hỏi ông Trần Hải Nam: Năm 2020 là năm đầu tiên triển khai Quyết định số 1676/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền bảo hiểm xã hội. Theo đó, tháng 5 được chọn là tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân. Ông đánh giá thế nào về hoạt động này? Nó có ý nghĩa gì trong bối cảnh dịch Covid-19 hiện nay?

 

Ông Trần Hải Nam: Tại Quyết định số 1676/QĐ-TTg ngày 21-11-2019, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý lấy tháng 5 hằng năm là tháng vận động triển khai BHXH toàn dân. Đây là dịp để các cơ quan, tổ chức, đoàn thể ở Trung ương và địa phương đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, thu hút sự chú ý của các tầng lớp nhân dân, nâng cao nhận thức của người lao động và xã hội về những lợi ích của BHXH; từ đó tuyên truyền, khuyến khích vận động nhân dân tham gia BHXH hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân; động viên và nâng cao ý thức trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc chủ động tham gia BHXH cho người lao động.

Trong tháng 5 năm nay, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, các hoạt động tuyên truyền được triển khai theo hướng tăng cường ứng dụng dựa trên nền tảng công nghệ thông tin, tổ chức các hội nghị trực tuyến, đẩy mạnh truyền thông qua các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, báo viết, các trang thông tin điện tử, fanpage, các trang mạng xã hội,…

Theo kế hoạch vào thứ Bảy, ngày 23-5 tới, BHXH Việt Nam phối hợp Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam tổ chức lễ ra quân hưởng ứng "Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân - Tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện". Lễ ra quân được thực hiện trực tuyến với các điểm cầu ở Trung ương và 63 điểm cầu các tỉnh, thành phố, bảo đảm giãn cách xã hội.

Chúng tôi cho rằng, trong bối cảnh dịch bệnh bùng phát, công tác tuyên truyền trong tháng vận động phải bảo đảm ý nghĩa trong việc thay đổi, nâng cao nhận thức của người dân về chính sách, đồng thời bảo đảm chúng ta có thể phòng ngừa dịch bệnh. Trong các năm tiếp theo, chúng tôi sẽ có kế hoạch tuyên truyền, tạo ra sức hút, thu hút sự quan tâm của người dân đối với chính sách BHXH nói chung.


14 giờ 30 phút

Bạn đọc Trương Vũ Linh (Thành phố Hồ Chí Minh): Thưa bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam, với vai trò cơ quan tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật BHXH, xin bà cho biết ý nghĩa của Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân? Đây cũng là lần đầu tiên thực hiện Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân, liệu sẽ có những thuận lợi và vướng mắc gì khi triển khai hoạt động này?

 

Bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam:

Ngày 21-11-2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1676/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền bảo hiểm xã hội. Theo đó, tháng 5 là Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân. Hoạt động này có năm ý nghĩa sau:

Thứ nhất, nhằm mục đích tuyên truyền sâu, rộng nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò trụ cột của chính sách BHXH trong hệ thống an sinh xã hội của đất nước.

Thứ hai, khẳng định sự quan tâm sâu sắc và lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đối với sự nghiệp an sinh xã hội cho toàn thể nhân dân.

Thứ ba, tăng cường công tác phối hợp tổ chức thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW và Nghị quyết số 28-NQ/TW, góp phần tạo quyết tâm chính trị trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT theo tinh thần các Nghị quyết của Đảng trong toàn hệ thống chính trị - xã hội từ Trung ương đến địa phương, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương; tăng cường vai trò, trách nhiệm của các bộ, ban, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, quyết liệt trong thực hiện chính sách, pháp luật BHXH; nỗ lực phấn đấu hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân.

Thứ tư, tuyên truyền, vận động trực tiếp đối với đối tượng là nông dân và lao động khu vực phi chính thức về quyền và lợi ích khi tham gia BHXH tự nguyện; những rủi ro khi không tham gia BHXH, từ đó thay đổi nhận thức và hành động của người dân, chủ động tham gia BHXH tự nguyện để bảo đảm việc tự an sinh, ổn định cuộc sống.

Thứ năm, đồng thời phát huy vai trò của cơ quan BHXH, bưu điện các cấp trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện để gia tăng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện nhằm hoàn thành tốt các chỉ tiêu được giao.

Trong quá trình triển khai hoạt động tháng vận động triển khai BHXH toàn dân, sẽ có những thuận lợi và khó khăn.

Đây là năm đầu tiên thực hiện tháng cao điểm vận động triển khai BHXH toàn dân, chắc chắn không tránh khỏi những lúng túng trong triển khai.

Đặc biệt, tháng cao điểm vận động triển khai BHXH toàn dân được triển khai trong điều kiện tình hình dịch bệnh Covid-19 nên việc tổ chức các hoạt động tuyên truyền BHXH phải đặt ra nhiều tình huống, kịch bản theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, phù hợp với tình hình dịch bệnh.

Trong bối cảnh khó khăn chung của toàn xã hội về kinh tế, việc làm, thu nhập của người dân, người lao động bị ảnh hưởng bởi dịch covid-19 cũng ảnh hưởng đến việc phát triển đối tượng tham gia BHXH.

Bên cạnh đó cũng có những thuận lợi: Nhận thức được những khó khăn, BHXH Việt Nam đang nỗ lực khai thác những thuận lợi, thế mạnh sẵn có để triển khai Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân để mang lại hiệu quả nhất định.

Trong đó, với quá trình từng bước thực hiện Đề án “Đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của BHXH Việt Nam theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, BHXH Việt Nam đã thành lập Phòng Truyền thông - Phát triển đối tượng tại BHXH 63 tỉnh, thành phố, hình thành đội ngũ cán bộ chuyên trách về công tác truyền thông gắn với phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT.

Chúng tôi cũng đánh giá rằng trước những khó khăn do tác động của dịch bệnh, người lao động ngày càng thấy được rõ hơn tầm quan trọng của việc tham gia BHXH, BHYT, BHTN.

Bên cạnh đó, công tác phòng, chống dịch Covid-19 của Việt Nam đã đạt kết quả tích cực, qua đó, các hoạt động kinh tế, xã hội dần trở lại trạng thái bình thường mới nên việc tổ chức các hoạt động trong Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân được thuận lợi, triển khai được nhiều hình thức. Tới đây, chúng tôi sẽ tổ chức Lễ ra quân tuyên truyền, phát triển đối tượng BHXH tự nguyện từ Trung ương đến địa phương sẽ được diễn ra vào ngày 23-5 tới đây; tiếp tục tổ chức các hội nghị tuyên truyền trực tiếp.


14 giờ 35 phút

Bạn đọc Tạ Minh Tâm (thành phố Thanh Hóa) hỏi ông Trần Hải Nam: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là cơ quan thường trực của Đề án 1676 trên. Vậy theo ông, việc tổ chức thực hiện tuyên truyền theo chiến dịch gắn với việc sửa đổi, hoàn thiện chính sách BHXH cần tiến hành như thế nào?

 

Ông Trần Hải Nam: Theo Quyết định số 1676/QĐ-TTg ngày 21-11-2019 của Thủ tướng Chính phủ, một trong những mục tiêu về phương pháp tuyên truyền là “Kết hợp hài hòa giữa hình thức tuyên truyền thường xuyên với hình thức tuyên truyền theo chiến dịch, ưu tiên tuyên truyền theo chiến dịch trong giai đoạn thể chế hóa các nội dung cải cách chính sách BHXH”, và một trong những nội dung cải cách là “gắn với việc sửa đổi, hoàn thiện chính sách BHXH” trong thời gian tới.

Trong năm 2020, trên cơ sở đề xuất của BHXH Việt Nam, Bộ LĐTBXH sẽ ban hành kế hoạch tuyên truyền BHXH giai đoạn 2020-2025, trong đó sẽ cụ thể hóa các nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền trong giai đoạn sắp tới. Đối với hoạt động truyền thông theo chiến dịch sẽ tập trung vào các nội dung sửa đổi Luật BHXH, dự kiến trình Quốc hội xem xét trong giai đoạn 2021- 2022.

Chúng tôi cho rằng, các cơ quan báo chí, thông tấn sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong việc truyền tải những nội dung, thông điệp của chính sách, đặc biệt là cung cấp góc nhìn đa chiều, phản ánh, tổng hợp ý kiến của người dân đối với những vấn đề đang được xem xét, dự kiến điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung nhằm hướng tới một chính sách hoàn thiện, bảo đảm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mọi người dân khi tham gia BHXH.

Với việc truyền thông theo chiến dịch thì chúng ta cũng sẽ có được những chủ đề, có được sự tập trung vào từng nội dung, và nó bám sát theo các nội dung sửa đổi, điều chỉnh. Đó là một trong những kênh rất hữu hiệu để thu thập thông tin, giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước trong lắng nghe các ý kiến phản hồi của người dân, của doanh nghiệp liên quan đến thay đổi của chính sách.

Tôi cho rằng đây là một trong những hướng tiếp cận mới, và phương thức truyền thông mới cũng rất là hiệu quả, và nó cũng hỗ trợ trực tiếp cho các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình tham mưu, đề xuất, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, hướng tới phục vụ các đối tượng thụ hưởng, bảo đảm các quyền lợi của người tham gia BHXH.


14 giờ 40 phút

Bạn đọc Lê Sỹ Hiển (Thạch Hà, Hà Tĩnh) hỏi: Thưa bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam, cần lưu ý những vấn đề gì trong quá trình triển khai Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân tại cơ sở?

 

Bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam:

Đầu tiên, cơ quan BHXH các cấp cần phát huy vai trò tham mưu để cấp ủy, chính quyền các cấp cùng vào cuộc, chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác truyền thông BHXH nói chung và Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân nói riêng.

Đồng thời tổ chức các hoạt động tuyên truyền bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm; thực hiện các biện pháp ngăn ngừa, phòng, chống dịch Covid-19.

Ngoài ra, sẽ tăng cường hình thức tuyên truyền hiện đại dựa trên nền tảng công nghệ với các sản phẩm truyền thông có chất lượng về nội dung, ứng dụng công nghệ thông tin đồng thời duy trì hình thức tuyên truyền miệng, trực tiếp.


14 giờ 50 phút

Bạn đọc Trần Minh Thanh (Tiên Lữ, Hưng Yên): Thưa ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương, trong năm đầu tiên thực hiện Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội toàn dân, BHXH Hải Dương đã và đang tổ chức những hoạt động gì để chương trình đạt hiệu quả tốt?

 

Ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương:

Xác định mục tiêu tiến tới BHXH toàn dân là hết sức quan trọng, ngay từ đầu tháng 5, cơ quan BHXH Hải Dương đã tham mưu cho UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo thực hiện BHXH toàn dân của tỉnh có văn bản đến các sở, ban, ngành, UBND các huyện, thị xã, thành phố đồng hành với BHXH để tăng cường, phát triển đối tượng đối tham gia BHXH nói chung, BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện nói riêng.

Bên cạnh đó, cơ quan BHXH phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, các tổ chức chính trị, xã hội để phối hợp tuyên truyền đến các chi bộ Đảng, các hội, đoàn thể, các đoàn viên, hội viên để tuyên truyền cho người dân tham gia BHXH. Đồng thời cũng chỉ đạo treo các băng rôn, tranh cổ động tại các tuyến phố chính của các thị trấn và tại trụ sở của cơ quan BHXH từ cấp tỉnh đến cấp huyện.

Đồng thời phối hợp với Bưu điện tổ chức lễ ra quân nhân thực hiện Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân.

Bên cạnh cơ quan BHXH Hải Dương phát động phong trào thi đua từ nay đến 30-6 phấn đấu mỗi công chức, viên chức, cán bộ vận động được ít nhất năm đối tượng tham gia BHXH.


14 giờ 55 phút

Bạn đọc Nguyễn Quang Dũng (Thọ Xuân, Thanh Hóa) hỏi ông Trần Chí Trung, TCT Bưu điện Việt Nam: Thời gian qua, mặc dù trong bối cảnh dịch Covid-19 nhưng nhân viên của Bưu điện ở các địa phương (thí dụ như Lạng Sơn, Gia Lai, Vĩnh Long…) có những cách làm sáng tạo như tổ chức livestream trên Fanpage để tuyên truyền về BHXH tự nguyện. Ông có thể cho biết hoạt động này triển khai như thế nào và từ đầu năm tới nay thu hút được bao nhiêu đối tượng tham gia mới qua hình thức này?

 

Ông Trần Chí Trung: Trong thời gian qua, thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện các biện pháp phòng chống dịch bệnh Covid-19, trong đó có việc thực hiện giãn cách xã hội đã tác động rất nhiều đến mục tiêu, nhiệm vụ trong công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

Trước tình hình trên, do không tổ chức được Hội nghị tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện với quy mô lớn, nên một số nhân viên Bưu điện ở các địa phương đã sáng tạo, đổi mới cách thức tuyên truyền, tiếp cận người dân thông qua hình thức livestream trên các trang Fanpage của Bưu điện địa phương, và được người dân trên địa bàn hết sức ủng hộ.

Nắm bắt được tính hiệu quả của phương thức truyền thông này, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam đã tiến hành xây dựng kịch bản và hướng dẫn các Bưu điện tỉnh/thành phố triển khai, mỗi tháng, một Bưu điện tỉnh/thành phố sẽ tiến hành livestream tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện trên Fanpage của Bưu điện tỉnh ít nhất 1 - 2 lần.

Tính đến hết tháng 4, Bưu điện Việt Nam đã tổ chức được hơn 50 buổi livestream tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện trên các Fanpage của Bưu điện tỉnh, thành phố với tổng số lượt xem là hơn 700 nghìn lượt, hơn 100 nghìn lượt tương tác và phát triển hơn 2.000 người tham gia BHXH tự nguyện.

Trong thời gian tới, Bưu điện Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới nội dung tuyên truyền qua hình thức livestream và nhiều hình thức mới để thu hút người xem và người tham gia BHXH tự nguyện, hướng đến hoàn thành kế hoạch phát triển người tham gia BHXH tự nguyện mà BHXH Việt Nam giao.

Khi hết giãn cách xã hội, giải pháp livestream trên Fanpage tiếp tục được duy trì để có chúng tôi có kênh tương tác với người lao động tự do. Việc đến nhà để gặp người dân thì khó, nhưng gặp trên mạng xã hội có vẻ dễ hơn nên tôi cho rằng đây vẫn là một giải pháp tiếp cận hiệu quả.


15 giờ 05 phút

Bạn đọc Nguyễn Khánh My (Hà Đông, Hà Nội) hỏi: Thưa ông Trần Chí Trung, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam, ông có thể chia sẻ mô hình phối hợp giữa Bảo hiểm xã hội và TCT Bưu điện Việt Nam để triển khai chính sách BHXH tự nguyện thời gian qua? Ông nhận xét như thế nào về việc triển khai mô hình phối hợp này? Kết quả nổi bật nhất là gì?

 

Ông Trần Chí Trung, Trưởng Ban Dịch vụ Tài chính - Bưu chính (VNPost):

Từ tháng 8-2018, Bưu điện Việt Nam và BHXH Việt Nam đã phối hợp triển khai Phương án phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện qua hình thức tổ chức hội nghị.

Thời gian đầu, chúng tôi triển khai thí điểm tại 15 tỉnh, thành phố và đến tháng 12-2018 thì triển khai đồng loạt trên phạm vi cả nước. Kết quả đã tổ chức được 2.225 hội nghị tuyên truyền tới hơn 100 nghìn người và phát triển hơn 45 nghìn đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.

Năm 2019, hai ngành đã quyết tâm, quyết liệt triển khai theo phương án này ngay từ những ngày/tháng đầu năm. Kết quả: đến hết năm 2019, Bưu điện Việt Nam đã tổ chức hơn 15 nghìn hội nghị tuyên truyền, phát triển hơn 280 nghìn người tham gia BHXH tự nguyện, hoàn thành 128% kế hoạch năm mà BHXH Việt Nam giao.

Sang năm 2020, bên cạnh việc phối hợp trong công tác tổ chức hội nghị, BHXH Việt Nam và Bưu điện Việt Nam đã cùng nhau phối hợp tổ chức ngày hội ra quân tuyên truyền, phát triển người tham gia BHXH tự nguyện tại tất cả các quận, huyện trên toàn quốc.

Qua đó, người dân biết đến chính sách BHXH tự nguyện, ý nghĩa, lợi ích của việc tham gia BHXH tự nguyện đối với bản thân người tham gia, của gia đình, của xã hội và tự nguyện đăng ký tham gia BHXH tự nguyện cho mình và người thân.

Bước đầu, có thể khẳng định mô hình này triển khai rất thành công, được Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ngành, chính quyền địa phương các cấp ủng hộ và đánh giá rất cao. Qua đó, người lao động tự do được tiếp cận với chính sách của Nhà nước một cách đơn giản, gần gũi, thuận tiện và dễ hiểu. Qua việc triển khai mô hình này, Bưu điện Việt Nam thể hiện trách nhiệm trong công tác tuyên truyền chính sách BHXH, nhằm góp phần thực hiện thành công Nghị quyết 28-NQ/TW của Ban Chấp hành T.Ư.


15 giờ 10 phút

Bạn đọc Phạm Đăng Doanh (Xuân Trường, Nam Định) hỏi: Thưa ông Vũ Đức Khiên, được biết Hải Dương là một trong những đơn vị thực hiện tốt việc phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện thời gian qua. Do đâu mà địa phương có được những đột phá này?

 

Ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương:

Trên thực tế thì đến năm 2019, tỉnh Hải Dương đã có hơn 20 nghìn người tham gia BHXH tự nguyện so với năm 2018 chỉ có 11 nghìn người tham gia.

Đầu tiên, BHXH tỉnh Hải Dương xác định việc tổ chức triển khai BHXH hết sức quan trọng. Sự thành công này là nhờ sự lãnh đạo của cấp ủy Chính quyền, đặc biệt là Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân tỉnh và cấp ủy chính quyền địa phương, cùng với sự đồng hành của các tổ chức xã hội, tổ chức đoàn thể cùng đồng hành với BHXH Việt Nam đã tuyên truyền, vận động để nhân dân cùng tham gia.

Thứ hai, Hải Dương là một trong những tỉnh sớm thành lập ban chỉ đạo phát triển BHXH, BHYT toàn dân. Ban chỉ đạo hàng năm đã giao các kế hoạch phát triển đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho Uỷ ban, Ban chỉ đạo của các huyện, thành phố, sau đó tiếp tục đến cấp xã, thị trấn. Đồng thời, mỗi năm đều có đánh giá tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch, và cũng lấy đó làm mục tiêu của từng ngành, từng địa phương.

Thứ ba, BHXH tỉnh Hải Dương giao việc phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện cho từng đại lý thu bảo hiểm. Hàng tháng, hàng quý còn đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ của từng đại lý này. Bên nào không hoàn thành tốt sẽ bị chấm dứt hợp đồng, không được hoạt động tiếp.

Bên cạnh đó, tăng cường tập huấn nghiệp vụ ở đại lý, tiến tới mô hình đại lý mang tính chuyên nghiệp, hiệu quả. Ngoài ra, BHXH còn tăng cường các giải pháp về tuyên truyền, vận động đến các tổ sản xuất xây dựng, khu dân cư, gia đình. Công tác tuyên truyền BHXH đến phải đến tận nhà người dân thì chúng ta mới có thể phát triển được. Ngoài ra, BHXH còn phát động phong trào thi đua trong toàn ngành, người nhà cán bộ công nhân viên chức của BHXH cũng sẽ tham gia, lấy đó làm niềm tin để người dân tham gia.


15 giờ 15 phút

Bạn đọc Đặng Mạnh Hà (Ngân Sơn, Bắc Kạn) hỏi ông Trần Hải Nam: Khó khăn nhất trong phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là nhận thức của người dân. Đôi lúc người dân còn có sự nhầm lẫn, so sánh với bảo hiểm thương mại? Ông có chia sẻ gì về vấn đề này?

 

Ông Trần Hải Nam: Đúng là trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách ở một số địa phương thì thông tin chính sách về BHXH còn chưa đến được với người dân. Qua khảo sát của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thì có hơn 70% người dân khi được hỏi còn chưa được biết đến chính sách, hoặc biết đến chính sách còn chưa đầy đủ, còn có sự nhầm lẫn giữa chính sách BHXH với các sản phẩm bảo hiểm thương mại khác.

Đây chính là những hạn chế dẫn tới khó khăn trong công tác vận động, phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện trong những năm qua. Và khi người dân còn chưa hiểu những lợi ích của việc tham gia BHXH tự nguyện thì cũng rất khó để vận động, kêu gọi mọi người tham gia.

Chính vì sự cần thiết phải đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền về chính sách, pháp luật về BHXH thì trong năm 2019, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1676 về Đề án đổi mới toàn diện nội dung, hình thức và phương pháp tuyên truyền BHXH.

Một trong những quan điểm chỉ đạo và mục tiêu hướng tới của công tác tuyên truyền BHXH trong thời gian tới là phải làm cho đối tượng được tuyên truyền hiểu rõ về quyền, lợi ích của việc tham gia BHXH. Trên cơ sở đó thì nhận thức được đúng, đầy đủ và sâu sắc về chủ trương, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về BHXH. Từ đó tạo sự đồng thuận trong xã hội, cũng như thay đổi hành vi nhằm phát triển tốt hơn đối tượng tham gia BHXH, mở rộng phạm vi bao phủ BHXH trong thời gian tới.


15 giờ 25 phút

Bạn đọc Dương Thu Minh (thành phố Hạ Long, Quảng Ninh) hỏi ông Trần Chí Trung: Thưa ông, hai cơ quan BHXH Việt Nam và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đã phối hợp ban hành bộ tài liệu truyền thông chuẩn về phát triển BHXH tự nguyện? Nội dung của Bộ tài liệu truyền thông này đã thực sự hiệu quả phù hợp với thực tế, gắn với tiêu chí đơn giản, dễ hiểu, dễ nhớ với người dân chưa?

 

Ông Trần Chí Trung: Với nhiệm vụ phải triển khai trên toàn quốc việc tuyên truyền, giải thích, phổ biến, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, ngay tháng 10-2019, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam đã phối hợp ban hành bộ tài liệu truyền thông chuẩn phục vụ công tác tuyên truyền, phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện trên kênh Bưu điện Việt Nam.

Thực tế, bộ tài liệu truyền thông là kết quả của một quá trình đúc rút từ thực tiễn công tác tuyên truyền, phát triển người tham gia BHXH tự nguyện của Bưu điện Việt Nam. Do đó, nội dung bộ tài liệu truyền thông này thật sự phù hợp, gắn liền với thực tế, đơn giản, dễ hiểu, nội dung cô đọng, chính xác để người dân hay cán bộ bưu điện có thể nắm bắt được chính sách BHXH tự nguyện, để tổ chức hội nghị, hội thảo cũng như giải thích cho người dân.

Cùng với bộ tài liệu truyền thông là đội ngũ tuyên truyền viên chính sách BHXH tự nguyện của Bưu điện Việt Nam được đào tạo bài bản về chính sách, chế độ công tác tiếp xúc với khách hàng, cũng như tài liệu truyền thông để có kỹ năng truyền thông, thuyết trình, giải thích để có thể giải đáp tất cả những thắc mắc, câu hỏi của người dân về chính sách BHXH tự nguyện, để người dân hiểu và đăng ký tham gia BHXH tự nguyện cho mình và người thân. Theo quan điểm của tôi, tài liệu truyền thông này liên tục cập nhật, bổ sung bằng phương thức linh hoạt cụ thể như: Infographic, hình ảnh, video… để đi vào đời sống người dân để họ cảm thấy hứng thú.

MC: Đối với nội dung này, ông Nguyễn Đức Toàn có bổ sung thêm gì không, thưa ông?

 

Ông Nguyễn Đức Toàn nói thêm: Bộ tài liệu mà BHXH Việt Nam phối hợp Bưu điện Việt Nam thực hiện khá công phu. Tuy nhiên, có thể tham khảo ý kiến các chuyên gia để làm sao nội dung đó khi thành tài liệu đến các địa phương là thông tin căn bản, trực diện, dễ hiểu nhất để người nông dân bình thường khi tiếp nhận thông tin ấy vẫn hiểu được giá trị, ý nghĩa của chính sách này. Có thể nói, toàn bộ tài liệu đó ai cũng có thể hiểu được. Và những thông tin thường xuyên được cập nhật.

Như đồng chí Trần Chí Trung đã nói, chúng tôi không chỉ có đơn giản là chữ, mà thực tế cũng được đưa vào trong đó. Ngoài giới thiệu chính sách thì bộ tài liệu mà BHXH Việt Nam phối hợp Bưu điện Việt Nam thực hiện còn có cả nội dung tư vấn “Làm thế nào để tham gia chính sách này một cách dễ dàng nhất?”, “Người tham gia được hưởng những gì?”. 


15 giờ 30 phút

MC: Thưa ông Vũ Đức Khiên, việc phát triển đối tượng tham gia BHXH ở địa phương có những đặc thù gì? Công tác phối hợp với các ban ngành liên quan, đặc biệt các tổ chức xã hội và Bưu điện?

 

Ông Vũ Đức Khiên: Nói chung là trong những năm qua, việc phát triển các đối tượng tham gia BHXH ở Hải Dương về cơ bản cũng không khác nhiều so với các tỉnh khác. Cho đến nay Hải Dương là một trong những tỉnh phát triển, với số người ở trong độ tuổi lao động cao, và trong đó, số người tham gia BHXH khá nhiều. Đó cũng là khó khăn đối với việc phát triển đối tượng tham gia mới.

Hiện nay, BHXH Hải Dương phối hợp với các hội phụ nữ, hội nông dân, Đoàn thanh niên… cùng các hội, đoàn thể khác để tuyên truyền, thu hút người dân tham gia BHXH. Trong năm qua, tỉnh Hải Dương cũng đã tổ chức nhiều hội nghị, hoạt động tuyên truyền trực tiếp tới người dân để giúp người dân hiểu được những lợi ích khi tham gia BHXH.

Một trong những mục tiêu được nêu ra trong Nghị quyết 28 là đạt 1% người trong độ tuổi lao động tham gia BHXH tự nguyện, nhưng Hải Dương phấn đấu vượt mục tiêu này với mốc 1,05% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH tự nguyện. 


15 giờ 35 phút

Bạn đọc Phó Hà Linh (Giao Thủy, Nam Định) hỏi ông Trần Hải Nam, Phó Vụ trưởng Vụ BHXH (Bộ LĐ - TB và XH): Dư địa trong phát triển BHXH ở nước ta còn lớn, bởi gần 67% lao động trong độ tuổi lao động còn chưa tham gia BHXH. Ông có khuyến nghị gì để tăng độ bao phủ của BHXH nói chung, cũng như BHXH tự nguyện nói riêng để hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân?

 

Ông Trần Hải Nam: Cùng với các giải pháp mà chúng ta đã thực hiện thời gian qua cũng như qua phần chia sẻ, trao đổi của BHXH Việt Nam, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam và các địa phương như Hải Dương đã triển khai rất tốt các giải pháp để phát triển mở rộng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Cá nhân tôi cho rằng, thời gian tới cần thực hiện một số công việc cụ thể như sau:

Về ngắn hạn, tôi cho rằng cần tiếp tục tập trung nâng cao hiệu quả công tác thông tin tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ về lợi ích của chính sách an sinh xã hội mà Đảng, Nhà nước đang triển khai thực hiện bảo đảm ổn định thu nhập lâu dài cho người dân khi về già, khi hết độ tuổi lao động. Đây là mục tiêu của chính sách BHXH khi triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, với những khó khăn trước mắt do tác động của đại dịch Covid-19, cần ưu tiên các giải pháp sớm khôi phục nền kinh tế, phục hồi sản xuất của doanh nghiệp, từ đó tạo việc làm để phát triển đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Bên cạnh đó, đối tượng lao động khu vực phi chính thức, các địa phương trong khả năng nguồn lực của mình cũng có thể có thêm gói chính sách hỗ trợ cho người dân gặp khó khăn cùng gói hỗ trợ chung của Chính phủ, nhằm giúp người dân sớm ổn định cuộc sống và có điều kiện để duy trì và tham gia BHXH tự nguyện.

Điều quan trọng nhất trong giai đoạn hiện nay là giữ được người đang tham BHXH tiếp tục ở lại, thay vì họ hưởng BHXH một lần với nhóm đối tượng nhóm tham gia BHXH bắt buộc như BHXH tự nguyện phải dừng đóng BHXH.

Về lâu dài, tôi cho rằng, cần phải nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện quy định pháp luật về BHXH để hướng tới việc linh hoạt, đa dạng trong các chế độ thụ hưởng chính sách, tăng cơ hội cũng như quyền lựa chọn của người dân khi tham gia để phù hợp với nhu cầu mong muốn của từng đối tượng khi tham gia BHXH. Chính sách khi thực hiện sẽ bảo đảm quyền và nguyện vọng của người dân và mong muốn khi tham gia thụ hưởng từ chính sách.

Trong các giải pháp ngắn hạn và lâu dài, chúng tôi cho rằng, khi việc thực hiện đồng bộ các giải pháp như trên sẽ tạo điều kiện cho chúng ta duy trì và phát triển đối tượng tham gia BHXH nói chung và BHXH tự nguyện trong thời gian tới.


15 giờ 40 phút

Bạn đọc Lê Quang Định (Biên Hòa, Đồng Nai): Thưa bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam, mức hưởng lương hưu trung bình của đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là bao nhiêu một tháng?

 

Bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam:

Theo cơ sở dữ liệu của chúng tôi đang quản lý thì hiện nay, số người đang hưởng tại thời điểm tháng 4-2020 là 52.654 người, với mức lương hưu bình quân là 2.320.691 đồng một tháng. Tôi nghĩ đây là mức lương hưu đối với tham gia BHXH tự nguyện mà ở các vùng nông thôn hoặc những vùng đô thị không phải là lớn thì cũng là một mức bảo đảm được một phần nào đó nhu cầu cuộc sống của người dân, để giúp người dân sau này có thể ổn định được cuộc sống khi được hưởng chế độ lương hưu.

Bạn đọc Trịnh Như Long (Mê Linh, Hà Nội): Thưa ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương, từ thực tế ở địa phương, ông có thể chia sẻ một số kinh nghiệm và kiến nghị về triển khai phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện trong thời gian tới?

 

Ông Vũ Đức Khiên, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Hải Dương:

Trên thực tế, để triển khai tốt BHXH tự nguyện, cần có sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của chính quyền, sự phối hợp của các tổ chức... Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền phải có trọng tâm, trọng điểm.

Mục tiêu là tiến tới BHXH toàn dân, do vậy cần làm cho dân hiểu, dân tin, thì dân mới tham gia. Về một số đề xuất để tăng đối tượng tham gia BHXH tự nguyện: nghiên cứu, xem xét nâng mức hỗ trợ cho người tham gia BHXH tự nguyện; nghiên cứu, xem xét vấn đề hồi đóng BHXH tự nguyện; xem xét cộng nối quá trình tham gia đối với người tham gia BHXH tự nguyện có quá trình trước đây đã phục viên, xuất ngũ, phục vụ quân đội... trước ngày 15-12-1993.


15 giờ 45 phút

Bạn đọc Nguyễn Công Đạt (Gò Dầu, Tây Ninh) hỏi bà Đinh Mai Hạnh, BHXH Việt Nam: Bà có thể cho biết nguồn kinh phí hỗ trợ đối với các đối tượng được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước từ năm 2018 đến nay là bao nhiêu? Khoảng bao nhiêu đối tượng đã được hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện từ ngân sách?

 

Bà Đinh Mai Hạnh: Kể từ ngày 1-1-2018, ngân sách nhà nước thực hiện hỗ trợ mức đóng cho người tham gia BHXH tự nguyện. Tính đến hết tháng 4-2020, số đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là 557.727 người, tất cả các đối tượng tham gia BHXH tự nguyện này đều được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước với mức hỗ trợ là: 15.400 đồng/tháng đối với người tham gia không thuộc hộ nghèo và cận nghèo; 38.500 đồng/tháng đối với người thuộc hộ cận nghèo và 46.200 đồng/tháng đối với người thuộc hộ nghèo. Thời gian người tham gia BHXH tự nguyện được nhận hỗ trợ tối đa trong vòng 10 năm từ ngân sách nhà nước.

Tổng số tiền mà ngân sách nhà nước đã hỗ trợ đóng cho đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, triển khai từ năm 2018 đến nay là khoảng 151 tỷ đồng. Số tiền này ngân sách nhà nước đã chuyển vào Quỹ BHXH để hỗ trợ cho tất cả các đối tượng tham gia BHXH tự nguyện.


15 giờ 50 phút

Bạn đọc Dương Ngọc Linh (Dĩ An, Bình Dương) hỏi ông Trần Chí Trung: Trong bối cảnh khó khăn của dịch Covid-19, để tăng cường thúc đẩy người dân tham gia BHXH tự nguyện, TCT Bưu điện Việt Nam sẽ có giải pháp và kế hoạch phối hợp như thế nào trong thời gian tới với BHXH Việt Nam? 

 

Ông Trần Chí Trung:  Cảm ơn câu hỏi của bạn đọc, trong bối cảnh khó khăn của dịch Covid-19, để tăng cường, thúc đẩy người dân tham gia BHXH tự nguyện Bưu điện Việt Nam cũng đã triển khai nhiều giải pháp để có thể tiếp cận từ xa đến đúng nhóm đối tượng người dân cần đối với BHXH tự nguyện, đó là tư vấn trực tuyến thông qua livestream hoặc trên fanpage của các bưu điện tỉnh, thành phố, bưu điện huyện; tổ chức các nhóm tư vấn qua điện thoại hoặc tư vấn trên cơ sở giới thiệu của những người đã mua.

Đối với người dân, khi mà đăng ký tham gia BHXH tự nguyện thì nhân viên bưu điện chúng tôi cũng bảo đảm yêu cầu về phòng ngừa dịch bệnh, tức là chủ động liên hệ trực tiếp với người dân đăng ký thời gian cụ thể để gặp trực tiếp tại nhà hoàn thiện các thủ tục hồ sơ cũng như là chuyển hồ sơ về cơ quan bảo hiểm xã hội để tiến hành cấp sổ cho người dân tham gia. 

Khi cơ quan BHXH cấp sổ, trực tiếp mang đến nhà để trả sổ BHXH. Cách làm này giúp người dân không phải đi lại nhiều, làm giảm nguy cơ lây nhiễm và ngay trong dịch bệnh, việc tiếp cận người dân cũng là một nỗ lực của Bưu điện Việt Nam.

Mặt khác, khi thực hiện các thủ tục tại các địa chỉ của người dân cũng như trả sổ, bởi vì chúng ta có một đặc điểm có tính cộng đồng cao, một cái hình ảnh như thế cũng sẽ giúp cho những người trong cùng đối tượng, người ta cũng có cùng cái động lực, cũng có sự tự hào về việc mình đã tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện từ đó lôi cuốn, vận động những người cùng làm, những người cùng khu phố, cùng thôn xóm tham gia theo.

Khi thời gian giãn cách xã hội kết thúc, Bưu điện Việt Nam cũng sẽ triển khai nhiều giải pháp để đẩy mạnh công tác tuyên truyền phát triển người dân tham gia BHXH tự nguyện để hoàn thành kế hoạch mà Chính phủ cũng như BHXH Việt Nam giao.

Ngày cuối tuần tới, ngày 23-5, Bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp cùng Bưu điện Việt Nam tổ chức lễ ra quân tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện đồng loạt trên toàn quốc. Chương trình này sẽ đồng loạt một ngày trên tất cả các trung tâm 63 tỉnh, thành phố và 708 địa bàn quận, huyện.

Tại Hà Nội sẽ có sự tham gia của của Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các bộ, ngành, tại các Bưu điện tỉnh, thành phố sẽ có sự tham gia của cơ quan BHXH, các sở ngành cùng toàn thể cán bộ, nhân viên hai ngành BHXH và bưu điện Việt Nam. Dự kiến, trong chương trình này chúng tôi sẽ phát triển 60 nghìn người dân tham gia BHXH tự nguyện sau đợt này để bù đắp cho thời gian đã bị mất lại trong dịch Covid-19.

Bạn đọc Trần Hùng Dũng (Quận 7, TP Hồ Chí Minh) hỏi ông Trần Hải Nam: Công tác phát triển BHXH tự nguyện cho đồng bào dân tộc thiểu số vẫn là một bài toán khó, dù Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ. Ông có ý kiến gì để cải thiện vấn đề này trong thời gian tới?

 

Ông Trần Hải Nam: Để phát triển đối tượng tham gia và đặc biệt hướng tới đồng bào dân tộc thiểu số, trong thời gian qua, các cơ quan cũng đã thực hiện các giải pháp hiệu quả, thí dụ thông qua các hình thức tuyên truyền phù hợp. Như thông qua các đại diện, trưởng làng uy tín ở địa phương để làm công tác tuyên truyền, vận động người dân, phổ biến chính sách pháp luật. 

Qua quá trình đánh giá tổng kết triển khai thực hiện chính sách BHXH tự nguyện, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi, chúng tôi có thể thấy hiệu quả việc thực hiện đem lại. Bên cạnh việc tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật để cho đồng bào hiểu được những lợi ích của chính sách, chúng tôi cũng cho rằng một trong những giải pháp để mở rộng sự tham gia của nhóm đối tượng này chính là các chính sách hỗ trợ về tài chính để người dân có điều kiện tham gia một cách cụ thể và trực tiếp.

Ở đây, Nghị định 134/29-12-2015/NĐ-CP quy định về luật BHXH tự nguyện, Chính phủ cũng đã cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ của nhà nước đối với người dân khi tham gia BHXH tự nguyện. Theo đó, có ba mức hỗ trợ cho các nhóm đối tượng. Cụ thể là hỗ trợ 30% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo. Hỗ trợ 25% đối với người thuộc hộ cận nghèo và 10% đối với các đối tượng khác. 

Và trên thực tế, việc triển khai thực hiện cho thấy kết quả đạt được trong năm 2019 là chúng ta có sự tham gia của gần 15 nghìn người thuộc hộ nghèo, gần 19 nghìn người thuộc hộ cận nghèo, với gần 574 nghìn người tham gia BHXH tự nguyện được nhận chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng mức hỗ trợ cần tiếp tục được nghiên cứu, đánh giá, có thêm động lực để khuyến khích, tạo điều kiện cho các đối tượng, đặc biệt các đối tượng yếu thế như hộ nghèo, hộ cận nghèo, và dân tộc thiểu số để họ có khả năng và cơ hội tham gia.  

Cũng trong Nghị định 134, Chính phủ đã có quy định đó là căn cứ vào điều kiện kinh tế phát triển và khả năng của ngân sách nhà nước trong từng thời kỳ, Chính phủ sẽ xem xét và điều chỉnh các mức hỗ trợ, tiền đóng cho người tham gia BHXH tự nguyện một cách phù hợp.

Bên cạnh đó, cũng khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia hỗ trợ tạo điều kiện để tham gia BHXH tự nguyện cho người lao động, người dân. Cùng với những chính sách và các hỗ trợ tài chính mang tính vĩ mô của Nhà nước, trong thời gian tới, Bộ LĐ-TB và XH cùng với các bộ ngành sẽ đánh giá việc thực hiện chính sách hỗ trợ trong giai đoạn vừa qua. Đây sẽ là cơ sở để đề xuất, điều chỉnh các chính sách hỗ trợ đối với người tham gia BHXH tự nguyện trong thời gian tới. 


15 giờ 55 phút

Bạn đọc Đỗ Thái Văn (Hải Phòng) hỏi bà Đinh Mai Hạnh: Địa phương nào đã triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ đối tượng hộ nghèo, hộ cận nghèo… tham gia BHXH tự nguyện khá tốt trong thời gian gần đây? 

 

Bà Đinh Mai Hạnh: Ngoài mức hỗ trợ chung của ngân sách Trung ương, một số tỉnh đã tham mưu với HĐND, UBND tỉnh ban hành các Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đối với người lao động tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn, theo đó hỗ trợ thêm cho người lao động tham gia BHXH tự nguyện. Một số tỉnh đã tham mưu và thực hiện  khá tốt trong thời gian qua là Nghệ An, Thanh Hóa, Thừa Thiên Huế, Quảng Ngãi, Vĩnh Long, Bình Định, Quảng Nam, Hà Tĩnh.

Thí dụ, HĐND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Nghị quyết số 177/2019/NQ-HDND ngày 15-12-2019 quy định chính sách hỗ trợ đối với người lao động tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2020-2025. Theo đó, mức hỗ trợ cho người lao động tham gia BHXH tự nguyện bằng 20% mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn áp dụng trong từng thời kỳ do Thủ tướng Chính phủ quy định.

Đó là một số tỉnh đã tham mưu được cho HĐND để hỗ trợ thêm cho người lao động tham gia BHXH tự nguyện ngoài mức hỗ trợ chung của ngân sách Trung ương. Các tỉnh này đã tham mưu hỗ trợ thêm khoảng từ 10-20% mức chuẩn hộ nghèo nông thôn. 

Bạn đọc Văn Thu Nhàn (Đồng Hỷ, Thái Nguyên) hỏi ông Trần Chí Trung: Được biết, TCT Bưu điện Việt Nam cũng triển khai tuyên truyền về BHXH tự nguyện ở một số địa bàn khó khăn như miền núi, vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Vậy cách truyền thông với đối tượng này có gì đặc biệt so với các địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội khác? 

 

Ông Trần Chí Trung: Chính sách BHXH tự nguyện là một chính sách ưu việt và nhân văn của Nhà nước ta nhằm nâng cao chất lượng công tác an sinh xã hội. Tuy mỗi địa bàn, địa phương có những đặc điểm, đặc trưng về kinh tế, văn hóa, xã hội khác nhau nhưng Bưu điện Việt Nam hoạt động trên khắp cả nước luôn hoàn thành nhiệm vụ tuyên truyền, phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện mà Chính phủ, Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao.

Đối với địa bàn khó khăn như miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, BHXH lại càng thực sự có ý nghĩa thiết thực với người dân. Vậy nên đối với địa bàn này, Bưu điện Việt Nam rất linh hoạt, sáng tạo trong công tác tuyên truyền BHXH tự nguyện đến với người dân. Nhân viên Bưu điện tư vấn rất kỹ và rất sâu về chính sách đối với từng người dân cụ thể, từ điều kiện cụ thể của từng người dân để đưa ra tư vấn hợp lý.

Và trên hết, tại những địa bàn vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thì vai trò và tiếng nói của trưởng làng, trưởng bản rất quan trọng, Bưu điện Việt Nam muốn tổ chức thành công Hội nghị tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện trên địa bàn nhất thiết phải làm cho trưởng làng, trưởng bản hiểu rõ về chính sách, vai trò, ý nghĩa của chính sách BHXH tự nguyện đối với người dân. 

Khi được trưởng làng, trưởng bản hiểu và ủng hộ, việc tuyên truyền, phát triển người dân tham gia BHXH tự nguyện rất thuận lợi. Tại các khu vực vùng sâu vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số đã diễn ra rất nhiều Hội nghị tuyên truyền phát triển người dân tham gia BHXH tự nguyện vào các buổi tối ngay tại nhà rông của đồng bào, và được đồng bào tham gia, ủng hộ.

Bạn đọc Đặng Minh Thư (Quy Nhơn, Bình Định) hỏi bà Đinh Mai Hạnh: Về chính sách hỗ trợ với người dân thuộc diện chính sách tham gia BHXH tự nguyện như hộ nghèo, hộ cận nghèo, nếu người tham gia BHXH tự nguyện có hộ khẩu tại một tỉnh nhưng tham gia BHXH tại tỉnh khác thì có được nhận hỗ trợ không?

 

Bà Đinh Mai Hạnh: Căn cứ các quy định tại Khoản 1 Điều 87 Luật BHXH năm 2014, khoản 1 và khoản 2 Điều 14 Nghị định số 134/2015/NĐ-CP ngày 29-12-2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện, người tham gia BHXH tự nguyện từ ngày 1-1-2018 được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ % trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn. Cụ thể:

a) Bằng 30% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc hộ nghèo;

b) Bằng 25% đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thuộc hộ cận nghèo;

c) Bằng 10% đối với các đối tượng khác.

Thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng).

Nếu người tham gia BHXH tự nguyện có hộ khẩu tại một tỉnh nhưng tham gia BHXH tại tỉnh khác, thì vẫn được nhận hỗ trợ theo các mức quy định trên.

Bạn đọc Lý Hồng Nga (Việt Trì, Phú Thọ) hỏi bà Đinh Mai Hạnh: Tôi tham gia BHXH bắt buộc từ năm 2002, đến năm 2018 thì nghỉ việc và dừng không tham gia BHXH nữa. Nay tôi muốn chuyển sang tham gia BHXH tự nguyện. Vậy tôi có thể tham gia ở đâu và phương thức như thế nào? Tôi muốn tham gia tiếp từ thời điểm tháng 1-2018 để không bị gián đoạn thời gian tham gia BHXH được không? Hay hiện tại tôi phải tham gia từ tháng 5 năm 2020? Rất mong được cơ quan BHXH tư vấn.

 

Bà Đinh Mai Hạnh: Theo quy định của Luật BHXH năm 2014, bạn có thể lựa chọn một trong các phương thức đóng sau: đóng hằng tháng; đóng ba tháng một lần; đóng sáu tháng một lần; đóng 12 tháng một lần; đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần; đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia BHXH đã đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu.

Mức đóng hằng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn. Mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ (hiện nay là 700 nghìn đồng) và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng (hiện nay là 27,8 triệu đồng).

Trong đó, người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn. Cụ thể, bằng 30% đối với người thuộc hộ nghèo; bằng 25% đối với người thuộc hộ cận nghèo; bằng 10% đối với các đối tượng khác. 

Bạn đã dừng tham gia BHXH bắt buộc từ năm 2018, nay có thể tiếp tục tham gia đóng BHXH tự nguyện từ tháng 5 năm 2020 và đến Đại lý thu BHXH, BHYT hoặc cơ quan BHXH cấp huyện nơi cư trú để được hướng dẫn đăng ký tham gia đóng BHXH tự nguyện.



16 giờ

Kết luận buổi giao lưu trực tuyến, nhà báo Nguyễn Ngọc Thanh phát biểu: Kính thưa quý vị khách mời, quý vị đại biểu và quý vị bạn đọc báo Nhân Dân điện tử. Có thể nói trong một ngày có ý nghĩa lịch sử đối với toàn dân tộc đó là kỷ niệm 130 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc tổ chức tọa đàm về BHXH là một hoạt động rất có ý nghĩa.

Việc phát triển BHXH là một chủ trương trọng tâm của Đảng và Nhà nước. Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 xảy ra gần 4 tháng nay đã ảnh hưởng đến rất nhiều doanh nghiệp, nhiều lao động, đặc biệt các đối tượng tham gia BHXH, cho thấy vai trò quan trọng của BHXH trong việc bảo đảm an sinh xã hội.

Trong gần hai giờ đồng hồ, các vị khách mời đã giải đáp rất nhiều thắc mắc về cách thức tổ chức triển khai chính sách bảo hiểm xã hội; tổ chức thực hiện, phối hợp giữa các đơn vị như: Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam....Ngoài ra, chúng ta còn có những kinh nghiệm thực tế của tỉnh Hải Dương - tỉnh có tỷ lệ phát triển bảo hiểm xã hội tốp đầu.

Giao lưu trực tuyến mong muốn giúp người lao động nhận thức được vai trò của BHXH trong việc phòng ngừa những rủi ro nhất là khi thiên tai, dịch bệnh như dịch Covid-19 xảy ra.
Trân trọng cảm ơn các vị khách mời đã có mặt tại đây ngày hôm nay và trực tiếp giải đáp các câu hỏi của bạn đọc. Trân trọng cảm ơn các nhà báo, đồng nghiệp và bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung buổi giao lưu trực tuyến do Báo Nhân Dân và Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức.