Nghệ sĩ càng phải ứng xử văn minh

Chủ Nhật, 29/12/2019, 03:49:00

Thời gian gần đây, trong một số chương trình, sự kiện về văn hóa - văn nghệ như lễ kỷ niệm, tổng kết, trao giải thưởng, đêm thơ - nhạc… đã xuất hiện những hiện tượng bất bình thường khi một bộ phận khán giả lên "cướp diễn đàn" của ban tổ chức, hoặc có những hành vi "phá đám" như căng băng-rôn, khẩu hiệu để bày tỏ nỗi bức xúc cá nhân, gây nên những hình ảnh phản cảm.

Cho dù phía sau những hành động đó hẳn có nhiều câu chuyện và nguyên do, song, ở góc độ văn hóa ứng xử, đây là hành động kém văn minh, mất trật tự, dễ tạo nên tiền lệ xấu.

Tại lễ tổng kết, trao giải thưởng văn học của một hội chuyên ngành ở Hà Nội, ngày 25-12, vừa qua, người dẫn chương trình chưa dứt lời thì một đại biểu tự xông lên phát biểu, bày tỏ thắc mắc cá nhân có liên quan tới hoạt động của hội bằng những thông tin chưa được kiểm chứng. Hành động trên khiến ban tổ chức bối rối, khó xử và số đông văn nghệ sĩ lên tiếng phản đối. Trước đó chỉ một ngày, tại buổi gặp mặt văn nghệ sĩ nhân kỷ niệm 60 năm thành lập một hãng phim, đúng lúc các nghệ sĩ nhận kỷ niệm chương thì một đám đông bên dưới đồng loạt đứng lên căng băng-rôn, khẩu hiệu với nội dung phản đối việc cổ phần hóa hãng phim, tố cáo hiện trạng nhân sự làm việc ở đơn vị này phải chịu cảnh không việc làm, không lương, không bảo hiểm...

Sự việc này đã gây mất trật tự, khiến tiết mục văn nghệ mà hai nghệ sĩ đang đợi sẵn trên sân khấu bị gián đoạn. Một tháng trước đó, cũng tại Hà Nội, khi một đêm thơ - nhạc còn đang diễn ra trong khán phòng thì bên ngoài rất đông người đã tụ tập, căng băng-rôn, la hét nhằm phản đối nhân vật chính...

Môi trường nghệ thuật nói chung và các văn nghệ sĩ nói riêng vốn được coi là đối tượng thu hút công chúng nên mọi hình ảnh, phát ngôn đều mang lại những tác động, ảnh hưởng nhất định. Nhiều nghệ sĩ có hành động tích cực, truyền cảm hứng tốt đẹp đến cộng đồng và tạo nên thành quả cụ thể cho xã hội nhưng cũng có một bộ phận những người đang hoạt động ở môi trường nghệ thuật lại có hành động, phát ngôn tùy hứng, phản cảm, lôi kéo nhiều cá nhân khác vào câu chuyện ồn ào không đáng có. Phía sau mỗi sự bức xúc đều có nguyên do, song, việc phân xử phải - trái, đúng - sai đã có cơ quan chức năng và pháp luật giải quyết. Ở bất cứ tình huống, hoàn cảnh nào thì hành động bộc phát, gây mất trật tự… đều không thể chấp nhận. Ðáng lo ngại, hành động phản cảm ấy đôi khi lại được một bộ phận hùa theo, vừa khiến cho hình ảnh về nghệ sĩ trở nên phản cảm. Cách ứng xử ấy đi ngược với sự văn minh, lịch sự tối thiểu mà con người cần hướng đến chứ chưa nói đến đối tượng đặc biệt là những người nghệ sĩ trong môi trường nghệ thuật.

Vài năm trở lại đây, hình ảnh phản cảm liên quan tới môi trường nghệ thuật có dấu hiệu gia tăng. Cụ thể, một số cá nhân mang danh xưng "người của công chúng" nhưng có những lời lẽ, phát biểu thiếu văn hóa, xúc phạm danh dự người khác, ăn mặc hở hang, kích động bạo lực... Một số văn nghệ sĩ dù tuyên ngôn hướng đến việc sáng tác các tác phẩm hội tụ đủ yếu tố chân - thiện - mỹ nhưng lại có thái độ, lời nói trái ngược hoàn toàn với những tiêu chí đó. Tục ngữ có câu: "học ăn, học nói, học gói, học mở" và thực tế cho thấy, nhiều người chỉ vì những phát ngôn, hành động thiếu suy nghĩ trong phút chốc đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, phải trả giá. Nhưng dường như hình phạt cho những hành vi này vẫn chưa đủ sức răn đe và những đối tượng gây náo loạn vẫn đang còn được cổ vũ bởi một bộ phận trong xã hội cho nên hiện tượng phản cảm mới không ngừng gia tăng.

Để ngăn chặn, chấm dứt những hành vi, ứng xử lệch chuẩn, thiếu văn minh như vừa nêu, trong thời gian tới, các cơ quan chức năng và những đơn vị trực tiếp quản lý hội viên là văn nghệ sĩ cần có những giải pháp và biện pháp xử lý thấu đáo, chặt chẽ để tình trạng nêu trên không còn tái diễn. Bên cạnh đó, bản thân mỗi người nghệ sĩ trong xã hội hiện nay cũng cần đề cao lối ứng xử văn minh. Ngoài việc giữ gìn hình ảnh cá nhân, ở những tình huống đặc biệt và cần thiết, nghệ sĩ cần thẳng thắn bày tỏ quan điểm phản đối các hành vi phản cảm gây ảnh hưởng tới sự trong sáng, tính thẩm mỹ của môi trường nghệ thuật và bản thân người nghệ sĩ.

MAI LỮ